Advocaten: natuurvergunning intrekken gaat niet zomaar

Grazende koeien nabij een Natura2000-gebied. - Foto: Koos Groenewold
Grazende koeien nabij een Natura2000-gebied. - Foto: Koos Groenewold

Het intrekken van een natuurvergunning is absoluut geen automatisme, stellen advocaten.

De natuurvergunning op een boerenbedrijf kan niet ‘zomaar’ worden ingetrokken. Advocaten hebben grote twijfels bij de haalbaarheid van het dinsdag uitgelekte advies van landsadvocaat Hans Besselink.

De landsadvocaat stelt in zijn advies dat de intrekking van de natuurvergunning van bedrijven in de nabijheid van kwetsbare natuur ‘onontkoombaar’ is. Daarbij moet worden aangetekend dat de landsadvocaat uitgaat van twee scenario’s die hem zijn aangereikt. Beide scenario’s gaan verder dan het bestaande stikstofbeleid. Het doel in die scenario’s is de stikstofdruk in Nederland verder omlaag te brengen. Over de scenario’s heeft het kabinet geen besluiten genomen.

Redenen intrekken natuurvergunning

De Wet natuurbescherming (Wnb) laat wel ruimte om een natuurvergunning in te trekken. Dat kan als:

  • de vergunninghouder de vergunning overtreedt;
  • de vergunning op onjuiste gronden is verleend;
  • de vergunning in strijd is met wettelijke voorschriften;
  • de omstandigheden zo zijn gewijzigd dat als dat eerder bekend was geweest de vergunning niet of onder andere voorwaarden zou zijn verleend.

Volgens advocaat Franca Damen is het intrekken van een natuurvergunning absoluut geen automatisme. “Het bevoegd gezag mag een natuurvergunning intrekken of wijzigen, maar hoeft dat niet te doen. Daarvoor moet een belangenafweging worden gemaakt. Als achteraf blijkt dat een natuurvergunning in strijd met de wet is verleend of vanwege gewijzigde omstandigheden achteraf blijkt dat de natuurvergunning tot een verslechtering van Natura 2000-gebied kan leiden, moet het bevoegd gezag beoordelen of de natuurvergunning moet worden ingetrokken.’

Stappenplan

De rechtbank Oost-Brabant heeft een stappenplan opgesteld voordat tot intrekking van een vergunning kan worden overgegaan. Vervolgens heeft de Raad van State in hoger beroep geoordeeld dat als er al een pakket aan maatregelen ligt, het bevoegd gezag daar naar kan verwijzen en niet een vergunning hoeft in te trekken. Letterlijk zegt de RvS in de uitspraak: ‘Als er een pakket van maatregelen of een programma in uitvoering is dat gericht is op de daling van stikstofdepositie en dat zo nodig vergezeld gaat van monitoring van de uitvoering en effecten en dat voorziet in bijsturing of aanvulling indien nodig, dan kan het college (het bevoegd gezag, veelal de provincie, red.) daar naar verwijzen.’

Franca Damen: “Dit is een belangrijke overweging van de RvS. Als de overheid een maatregelenpakket voor stikstof heeft en uitvoert, hoeven natuurvergunningen niet ingetrokken te worden. Doet de overheid dat toch, dan heeft de overheid mijns inziens wat uit te leggen. Waarom vergunningen intrekken als er een fors maatregelenpakket voor stikstof ligt? Want laat nou net daarvoor op 1 juli 2021 de Wet stikstofreductie en natuurverbetering in werking zijn getreden.”

Leg dan het stikstofbeleid nog maar eens uit

Damen heeft ook grote twijfels bij het eventueel intrekken van vergunningen van boeren die meer dan 1 km van een Natura 2000-gebied zitten. In antwoord op Kamervragen schrijft minister Schouten: ‘De afstand tot waar de stikstofuitstoot leidt tot een meetbare stikstofdepositie is van dicht bij de bron tot maximaal ongeveer een kilometer.’

Damen: “Overigens plaatst de minister wel twee nuanceringen bij haar opmerking in de Kamerbrief. Maar de opmerking blijft mijns inziens duidelijk: stikstofuitstoot leidt tot een meetbare depositie tot maximaal ongeveer 1 kilometer van de bron. Leg dan het stikstofbeleid nog maar eens uit.”

Lees ook: Grote woede om ‘intrekken natuurvergunning’

Trukendoos

Volgens advocaat Jacoline Kroon is het voorstel van de landsadvocaat weer een volgende luchtballon uit de trukendoos van de landbouwminister. “Afgezien van de perversiteit van deze uitlating is intrekking van een natuurvergunning niet zomaar mogelijk. De minister is ook niet het bevoegd gezag.”

Volgens Kroon schiet het voorstel van de landsadvocaat zijn doel ook voorbij. “De minister wil de vergunning van veehouders intrekken om de vrijgekomen stikstofruimte elders te benutten. De minister wil de vrijgekomen stikstof dus salderen. Saldering kan alleen voor stikstofdepositie op eenzelfde Natura 2000-gebied. Het laten stoppen van een veehouderij bij de Deurnsche Peel levert niet zoveel stikstofwinst op dat je bij Amsterdam kunt bouwen. Bovendien moet je voor het bouwen in Amsterdam ook kijken naar de effecten daarvan op nabij gelegen Natura2000-gebieden.”

Co-auteur: Jan Braakman

Beukema
Eric Beukema Redacteur



Beheer