Agri-notaris: gunfactor belangrijker bij overname

Het verschil tussen de werkelijke waarde en de waarde bij de overdracht van een agrarisch bedrijf neemt toe, merkt agri-notaris Govert Jan Hoogenboom. Dat brengt risico’s met zich mee.

Bij bedrijfsovernames neemt de termijn toe waarvoor een zogeheten meerwaardeclausule wordt overeengekomen. Het verschil tussen de werkelijke waarde en waarde bij overdracht wordt daarmee steeds groter. Anders gezegd; stoppende bedrijfseigenaren moeten hun opvolger meer gunnen om de voortzetting van het bedrijf mogelijk te maken.

Te laat stilstaan bij gevolgen langere meerwaardeclausule

Waar een meerwaardeclausule van 15 jaar vroeger lang genoeg was, gaat het nu steeds meer richting 20 à 25 jaar. Dat zegt agri-notaris en voorzitter van de Vereniging voor Agrarisch Specialisten in het Notariaat (VASN) Govert Jan Hoogenboom in een interview. Vaak wordt te laat stilgestaan bij de gevolgen van die meerwaardeclausule en worden de belangen van de andere kinderen nogal eens over het hoofd gezien. Dit kan tot vragen leiden op het moment van overdracht op het kantoor van de notaris.

Een voorbeeld: een bedrijf met een waarde van € 3 miljoen wordt voor € 1 miljoen overgenomen, met 15 jaar meerwaardebeding. Als het binnen 15 jaar verkocht wordt, moet de € 2 miljoen verschil worden afgerekend met de ouders. Vaak zie je in overeenkomsten dat bij verkoop binnen de eerste 5 jaar na opvolging het verschil verrekend moet worden. Daarna ieder jaar 10% minder. Na 15 jaar ben je dus vrij van afrekening met vader en moeder.

Naar notaris om gevolgen andere kinderen te bespreken

Hoogenboom raadt boeren aan om – naast advies van de fiscalist en accountant – een bezoek aan de notaris te brengen. Belangrijke zaken als de meerwaardeclausule en de belangen van andere kinderen bij een bedrijfsovername worden dan voortijdig besproken.

“Vaak zijn gesprekken met de bank, accountant en fiscalist al geweest om het maximaal haalbare te berekenen. Zaken als de meerwaardeclausule, het inkomen van pa en ma na de overname en de belangen van andere kinderen worden vaak over het hoofd gezien. Als laatste stap komen overnemer en overdrager dan bij de notaris en die gaat lastig doen, terwijl het hele plan al klaar is.”

Geen extra kosten voorgesprek bij notaris

Extra kosten aan de notaris zijn er dan uiteindelijk niet, volgens Hoogenboom. “De kosten voor een bedrijfsoverdracht zijn afhankelijk van het aantal uren dat de notaris eraan besteedt. Vaak kan ik in een adviesgesprek van een uur al zoveel dingen regelen, dat het op het totaal aantal uren veel scheelt. Als ik om vijf voor twaalf alles nog moet omgooien en wijzigingen moet voorleggen aan bijvoorbeeld een bank, ben ik soms wel 3 à 4 uur extra kwijt.”

“Het is dus goedkoper om als eerste naar de agri-notaris te gaan. Dat scheelt veel werk. Met accountants en adviseurs zijn we in overleg om die samenwerking verder te optimaliseren.”

Levenstestament goed op orde hebben

Hoogenboom raadt ook aan om het levenstestament goed op orde te hebben Heb je dat niet, en mocht je niet meer wilsbekwaam zijn door bijvoorbeeld dementie of een hersenbloeding, dan kan je partner of familielid niets, ook al ben je getrouwd. In zo’n geval kan enkel bewindvoering aangevraagd worden.

Dat betekent dat bij elke uitgave van meer dan € 1.500 toestemming van de rechter nodig is. Oftewel: elke keer bij aankoop van voer of een nieuwe machine, moet je naar de rechter. “Dat wil je niet. Regel dat goed met je notaris.”

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.