Behoud gezinsbedrijven doel in Duitsland

Foto: Henk Riswick
IMG_ris403013027

De structuurontwikkeling in de Duitse landbouw zet zich de komende twintig jaar onverminderd voort. In 2040 is het aantal bedrijven als gevolg met ruim 60% afgenomen. Gezinsbedrijven maken plaats voor industrieel geleide ondernemingen.

In deze drastische ontwikkeling gelooft DZ-Bank, de centrale bank van de plaatselijke Raiffeisenbanken, in een actualisering van een analyse die voor het eerst het licht zag in december 2017. De ruime halvering betekent volgens de Duitse bankier concreet dat er nog rond de 167.000 bedrijven verdwijnen. Circa 100.000 bedrijven zijn overgebleven als 2040 wordt ingeluid.

Schaalvergroting

Structuurontwikkeling is een ander en mogelijk wat vriendelijker woord voor schaalvergroting. De overblijvende bedrijven nemen namelijk in omvang toe. De vrees van politiek en georganiseerde landbouw dat daardoor het traditionele gezinsbedrijf zwaar op de tocht komt te staan is niet ongegrond. De eeuwenoude bedrijfsvorm met zelfstandige landbouwondernemers die bij de werkzaamheden worden ondersteund door de gezinsleden is een ‘uitloopmodel’. Dit model maakt plaats voor grote kapitaalintensieve andersoortige ondernemingsvormen. Die zijn in staat te investeren in de modernste technieken.

Digitalisering

Een belangrijke factor die de structuurontwikkeling in de hand werkt is – niet verrassend – de digitalisering. Het beheer van omvangrijke veestapels en grote arealen wordt daardoor eenvoudiger. Het management van een landbouwbedrijf krijgt door de schaalvoordelen die digitalisering met zich meebrengt wel ook steeds meer het karakter van een industrieel bedrijf. Een andere factor is de vergrijzing. Bedrijven worden te koop gezet en worden overgenomen door landbouwondernemingen die daardoor hun groeiambities in de praktijk kunnen omzetten.

Gezinsbedrijf doelstelling

De toekomstvisie van de Duitse Rabobank-concurrent is op zich niet bijzonder revolutionair. De ontwikkeling in kwestie is immers al lang gaande en bepaald niet alleen bij de Oosterburen. Behoud van het gezinsbedrijf is echter een belangrijke doelstelling van de politiek.
De toenmalige landbouwminister Christian Schmidt van de CDU gaf eind 2016 een zogenoemd groenboek uit. Daarin werd de visie ontvouwd om de digitalisering in de agrarische sector te combineren met ruimte voor het gezinsbedrijf om zich verder te ontwikkelen. Juist als gezinsbedrijf en niet als grote industriële onderneming. Het platteland moet een broedplaats worden voor innovatie en zo een soort nieuwe ‘Silicon Valley’.

Investeerders buiten landbouw weren

Investeerders van buiten de landbouw moeten echter worden geweerd, aldus het alweer drie jaar oude groenboek met de titel “Voedselvoorziening, landbouw, landelijke ruimtes”.

Het gezinsbedrijf heeft echter ook volgens de analisten van DZ-Bank een overlevingskans, maar dan vooral als biologisch beheerd bedrijf. De biologische landbouw wordt belangrijker omdat de vraag naar duurzame en/of gezonder geachte producten groeit.

Verseput
Wim Verseput Freelance redacteur

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.