Beleid richten op verminderen spanningen

van Bruchem
Cees van Bruchem Landbouweconoom
Foto: Mark Pasveer
Foto: Mark Pasveer

In april publiceerde ‘Wageningen’ een interessant rapport met scenario’s over de ontwikkeling van de Nederlandse landbouw tot 2050, binnen het kader van de milieudoelstellingen.

Een van de uitkomsten is dat in alle scenario’s de veehouderij krimpt; het minst in het scenario met veel nadruk op productiviteit. Dat levert dan wel een industriematige veehouderij op, waarbij dieren nauwelijks buiten komen. Het is de vraag of ‘de samenleving’ daarop zit te wachten. In het scenario met de nadruk op natuur is de krimp het grootst. In alle scenario’s staat het inkomen in meerdere of mindere mate onder druk.

Spanning tussen economie en ecologie

Het ziet er dus naar uit dat het de komende decennia blijft wringen tussen de ambities van de veehouders en de ruimte voor de sector en dat de spanning tussen economie en ecologie niet zal verdwijnen. De coronacrisis kan dat verergeren. Daarbij kwamen kwetsbare punten naar voren, zoals de afhankelijkheid van export en van arbeidsmigranten, de problemen rond slachterijen en een mogelijke rol van dieren – in dit geval nertsen – bij de verspreiding van virussen. Deze punten wijzen zeker niet op meer groeiruimte.

Creativiteit van agrariërs beter benutten

Het beleid kan wel wat doen om de spanningen te verminderen. Zo zou het (veel) meer moeten worden gericht op doelen in plaats van regels. Dan wordt de creativiteit van de agrariërs beter benut en dat verlaagt de kosten van het aanpassingsproces. De omstreden eiwitregeling is in dit opzicht een stap in de verkeerde richting. Ook kan de druk tot schaalvergroting ‘om de extra kosten terug te verdienen’ worden beperkt door meer subsidies voor bedrijfsaanpassingen, bijvoorbeeld op basis van een ondernemingsplan.

Daarnaast lijkt het gewenst om het beleid van geheel of gedeeltelijk uitkopen van bedrijven voort te zetten

Gerichte betalingen voor prestaties op het gebied van landschap, biodiversiteit en dierenwelzijn kunnen een onderdeel vormen van een ander verdienmodel. Import van producten die niet voldoen aan EU-standaarden, moet worden tegengegaan met het oog op eerlijke concurrentie. Daarnaast lijkt het gewenst om het beleid van geheel of gedeeltelijk uitkopen van bedrijven voort te zetten, vooral in gebieden met een hoge veedichtheid.

Ik kan me voorstellen dat niet iedereen het voorgaande beschouwt als het wenkend perspectief, waar minister Schouten het nogal eens over heeft. Maar ik kan het niet mooier maken.

van Bruchem
Cees van Bruchem Landbouweconoom

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.