Bestuurders onbetrouwbaar

Landbouw wil regels wijzigen tijdens het spel om ammoniak te cashen.

De Subsidieregeling sanering varkenshouderij (Srv) is kristalhelder. Een deelnemer krijgt een vergoeding voor zijn varkensrechten en voor zijn stallen. Voorwaarde is sloop van de stallen en doorhalen van de vergunning – voor het varkensdeel – van zijn bedrijf. De regeling subsidieert alleen bedrijven die geurhinder veroorzaken. Wie het meest stinkt, heeft de grootste kans op toewijzing van de aanvraag. De verwachting is dat de regeling fors overtekend wordt.

Bestuurders: niet procederen. Laat de markt zijn werk doen

De regeling is medio 2016 al aangekondigd in het kader van het actieplan Vitalisering Varkenshouderij. In 2018 werd er € 120 miljoen voor uitgetrokken, later verhoogd naar 190 miljoen. De inhoud van de regeling kwam in augustus naar buiten en eind november kon het echt losgaan, vertraagd door de bijna traditionele staatssteun-discussie met Brussel bij stoppersregelingen.

Heel goede prijs voor varkensrechten

Over de vergoeding van de stallen is geen onvertogen woord gevallen, dus die is zeker niet matig. Voor de varkensrechten betaalt de minister een heel goede prijs – tenminste in regio ‘Zuid’. Daar betaalt ze ongeveer € 30 meer dan de gemiddelde prijs van de varkensrechten in 2019.

En nog is het niet genoeg. Het Landbouw Collectief heeft nu aangekondigd naar de rechter te stappen om af te dwingen dat de voorwaarden voor de Srv worden aangepast. De ammoniakrechten moeten buiten de opkoopregeling gaan vallen, ofwel: de varkenshouder moet die bovenop de Srv-betaling kunnen verkopen aan derden. Bijzonder, want dat vervallen van rechten was voor POV-voorzitter Linda Janssen begin december geen item.

Dit is de wereld op zijn kop. Eerst pleiten voor een opkoopregeling, akkoord gaan met de voorwaarden en daarna procederen omdat er mogelijk in de markt waarde ontstaat voor ammoniakrechten. Dat is wijzigen van spelregels tijdens de wedstrijd, iets waartegen bestuurders steevast fulmineren.

Procederen gaat alle perken te buiten

Beste bestuurders. Ik snap dat u opkomt voor uw achterban. Dat u varkenshouders een hogere beëindigingsvergoeding gunt. Dat doe ik ook. Maar het gaat alle perken te buiten om te procederen tegen een regeling waarover alleen maar positieve geluiden gaan en waarvoor – ondanks de huidige topsaldi in de varkenshouderij – een forse overtekening dreigt. Dan stel je je gewoon onbetrouwbaar op.

Alle deelnemers die ingaan op het subsidievoorstel tekenen vrijwillig, in het volle besef dat ze de ammoniakrechten om niet door moeten laten halen. Ze vinden de vergoeding dus afdoende. De enkele varkenshouder die denkt in de markt meer te kunnen beuren dan wat de overheid biedt, wordt niks in de weg gelegd. Dus bestuurders: niet procederen. Laat de markt zijn werk doen. Bij een nieuwe regeling mag ammoniak wel een item worden, bij deze niet meer.

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.