Bodemdaling sneller en grilliger dan verwacht

De grond in heel Nederland verzakt. Dat toont een nieuwe kaart aan die de Technische Universiteit Delft in samenwerking met verschillende instanties heeft gemaakt.

Op bodemdalingskaart.nl is op detailniveau te zien hoe de bodem zich in de loop der tijd gedraagt. Tweehonderd miljoen radars die in het hele land geplaatst staan, worden vanuit de ruimte met een satelliet gemonitord. Zo zijn verzakkingen per brug, huis en tuin continu te volgen. In totaal zijn er 40 miljard meetpunten.

Snelheid verzakkingsproces

Eerder werd alleen gemeten op plekken waar verzakkingen verwacht werden. Doordat nu continu gemeten wordt, geeft de nieuwe kaart verrassende inzichten. Hoogleraar Ramon Hanssen van TU Delft: “Dijken, spoorwegen en bruggen kun je zien bewegen. Op sommige plekken is dat normaal, maar op andere plekken hadden we dat niet verwacht. Bijvoorbeeld op bepaalde plekken op snelwegen, daar voel je dat het wiebelig rijdt maar konden we de schade pas opmeten als die er al was. Nu kunnen we zien hoe snel het verzakkingsproces gaat en wanneer Rijkswaterstaat onderhoud moet plegen, nog voor er schade ontstaat.”

Oorzaak van de verzakkingen zijn zowel droogte als druk op de infrastructuur. Hanssen: “In heidegebieden zie je flinke verzakkingen, die worden op de kaart met rode stipjes aangeduid. Die verzakkingen daar komen door de droogte. Maar we zien ook grote verzakkingen rondom de infrastructuur in de Randstad. Als je de hele Betuwelijn op de kaart volgt, zie je dat die overal verzakt.”

Gaswinning, zoutwinning en de inklinking

Bodemdaling is al jaren een bekend probleem in grote delen van Nederland. Bekende oorzaken zijn de gaswinning, zoutwinning en de inklinking van veenlagen in de bodem, mede door verdroging.

De nieuwe versie van de bodemkaart maakt duidelijk dat de impact van bodemdaling veel verder gaat dan de agrarische sector. Vooral gebouwen en infrastructuur worden erdoor geraakt.

De eerste versie van de bodemdalingskaart verscheen in 2018. Toen al bleek dat de bodemdaling sneller ging dan verwacht, vooral in het westen van het land. De klei- en veenlagen zijn erg gevoelig voor verzakking. De warme zomers van de laatste jaren leiden tot meer verdroging, waardoor de bodem sneller zakt.

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.