Boer en burger niet gediend met bangmakerij

van Bruchem
Cees van Bruchem Landbouweconoom
Caroline van der Plas (BoerBurgerBeweging) zei tijdens het Boerderij-verkiezingsdebat op 8 maart 2021 dat aardappelen wel eens drie keer zo duur kunnen worden als de EU-toeslagen verdwijnen. - Foto: Misset
Caroline van der Plas (BoerBurgerBeweging) zei tijdens het Boerderij-verkiezingsdebat op 8 maart 2021 dat aardappelen wel eens drie keer zo duur kunnen worden als de EU-toeslagen verdwijnen. - Foto: Misset

Vanuit de agrarische sector en verwante organisaties wordt regelmatig gewaarschuwd voor allerlei problemen als de landbouw met meer beperkingen te maken krijgt en (nog) minder ruimte overhoudt.

Dat zou slecht zijn voor de economie en de samenleving in het algemeen en voor het platteland in het bijzonder. Ook zou de voedselvoorziening in gevaar kunnen komen of zou voedsel (veel) duurder kunnen worden. Een voorbeeld van dat laatste is een uitspraak van mevrouw Van der Plas van de BoerBurgerBeweging, die tijdens een verkiezingsdebat heeft gezegd dat aardappelen wel eens drie keer zo duur kunnen worden als de EU-toeslagen verdwijnen.

Toeslagen compenseren

Ik denk dat dat wel meevalt. In de periode 2016-2019 ontving het gemiddelde akkerbouwbedrijf in Nederland bijna € 24.000 per jaar aan toeslagen. Dat kwam overeen met 7,6% van de omzet. Dus om het verdwijnen van de toeslagen te compenseren, zouden de prijzen van akkerbouwproducten met dat percentage omhoog moeten. Voor consumptieaardappelen, die in de genoemde jaren gemiddeld 15,3 cent per kilo opbrachten, komt dat neer op een prijsverhoging van 1,5 cent, naar boven afgerond. Ik denk niet dat de consument daarvan wakker zal liggen.

Wel is denkbaar dat bij het wegvallen van de toeslagen het aantal boeren (nog) sneller gaat dalen, met allerlei vervelende gevolgen voor het landelijk gebied en de plattelandssamenleving. De ervaring van de afgelopen decennia leert echter dat een vermindering van het aantal boeren niet gepaard gaat met een daling van de productie en met een stijging van de prijzen.

Ongegronde bangmakerij

Er zijn verschillende goede redenen om de EU-toeslagen in een of andere vorm overeind te houden. Het problematisch worden van de voedselvoorziening of een sterke stijging van de voedselprijzen vormen in dit verband echter geen sterke argumenten, mede omdat vanuit de sector regelmatig wordt gesteld dat de consument meer voor zijn voedsel moet gaan betalen. Vanuit dat gezichtspunt zou je krappere markten juist moeten toejuichen.

Het is op zichzelf juist dat de nadelen van allerlei maatregelen en plannen voor de sector en voor het platteland nadrukkelijk voor het voetlicht worden gebracht, maar met ongegronde bangmakerij is boer noch burger gediend.



Beheer