CDA pleit voor invoeren ‘productschap 2.0’

Regeringspartij CDA wil de rol van de overheid bij het oplossen van grote vraagstukken, zoals de stikstofproblematiek, veranderen.

Bij de Algemene Politieke Beschouwingen pleit CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma voor een nieuwe vorm van productschappen. Bij grote maatschappelijke vraagstukken zouden alle betrokken stakeholders gezamenlijk moeten werken aan een oplossing. Daarbij moet er niet alleen sprake zijn van draagvlak van boeren en natuurorganisaties, ze moeten ook zeggenschap en eigenaarschap krijgen. Voorgestelde maatregelen moeten algemeen verbindend verklaard kunnen worden om freeriders te voorkomen.

De zeggenschap en eigenaarschap van een probleem zorgen volgens Heerma dat betrokken partijen verantwoordelijkheid krijgen, maar het ook moeten nemen. Het nieuwe model moet voorkomen dat in de toekomst opnieuw moet worden gegrepen naar tekentafeloplossingen of dat nieuw beleid kapot wordt gelobbyd of geprocedeerd. Recent gebeurde dit bij de voermaatregel.

Wisselende reacties Kamerleden op ‘productschap 2.0’

De reacties vanuit de Kamer zijn wisselend. Esther Ouwehand (PvdD) ziet niets in het voorstel. Zij benadrukt dat het de taak is van gekozen politici om beleid te maken om problemen op te lossen.

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff pleit bij de beschouwingen juist wel voor een andere rol van de overheid. Hij wil af van de grote regeldruk en toe naar meer flexibiliteit. Dijkhoff wil een sterke overheid die niet zozeer regels maakt die mensen dwingt om dingen te doen, maar een overheid die ruimte biedt om problemen creatief op te lossen.

Dijkhoff zegt dat Nederland op drie punten moet veranderen:

  • Naast de sterke overheid wil Dijkhoff inzetten op eerlijke handel. Hij wil opkomen voor eigen ondernemers die op een eerlijke manier hun geld willen verdienen. “Als je hier geld verdient, moet je hier belasting betalen en je aan onze regels houden.” zegt hij. De regels moeten ook gelden voor buitenlandse bedrijven die in Nederland geld willen verdienen.
  • Ook wil Dijkhoff dat Nederland minder afhankelijk wordt van de wereld. Hij wil ervoor zorgen dat cruciale zaken beschikbaar zijn in Europa of dat Nederland deze zelf kan produceren.
  • Voor de energievoorziening wil Dijkhoff minder afhankelijk worden van Rusland of het Midden-Oosten door in te zetten op zonne- en windenergie en kernenergie. CDA, PVV, SGP en FvD zijn eveneens voorstanders van kernenergie.

Stoppersregeling nertsenhouderij

De landbouw komt maar beperkt aan bod tijdens het debat. De aangekondigde stoppersregelingen voor diverse veehouderijtakken komen wel ter sprake. De vergoeding die het kabinet wil uittrekken voor de stoppersregeling voor de nertsenhouderij, dreigt tijdens het debat onzeker te worden.

GroenLinks diende voor het zomerreces samen met CDA een motie in voor een stopperspregeling om nertsenhouders te verleiden om dit jaar te stoppen met hun bedrijf in plaats van in 2024. Coalitiepartij D66 was tegen de regeling, waardoor op een andere manier een meerderheid gehaald moest worden. GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver zegt nog altijd achter de stoppersregeling voor nertsenhouders te staan. “Als je tegen bedrijven zegt dat ze moeten sluiten, vind ik het niet onredelijk dat daar een compensatie tegenover moet staan. Maar als ik zie wat het kabinet daarvoor wil uittrekken, vind ik dat wel wat gortig”, zegt hij. SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen vindt de vergoeding ook veel te hoog.

Warme sanering varkenshouderij

Esther Ouwehand (PvdD) wil af van de huidige warme sanering varkenshouderij. De ‘peperdure’ regeling levert volgens haar geen stikstofruimte op in de regio’s waar gebouwd moet worden. De regeling helpt volgens haar boeren ook niet, omdat alleen de banken en veevoerjongens ervan profiteren. Ouwehand noemt de regeling ‘een vorm van ‘balletje, balletje, waarbij de belastingbetaler keihard wordt opgelicht’.

VVD‘er Klaas Dijkhoff vindt het terecht dat het kabinet geld uittrekt voor stoppende boeren. “Mensen hebben een eerlijke broodwinning, al heeft deze sector voor- en nadelen. Als je dan als overheid zegt dat je het prettig vindt als ze stoppen, dan moet je er ook netjes mee omgaan en dat kost gewoon geld.” Hij kan nog niet beoordelen of de regeling effectief is.

GroenLinks-leider Jesse Klaver hamerde tijdens het debat op een kleinere veestapel. Hij wil af van hapsnap landbouwbeleid, maar naar een duidelijke keuze voor duurzame landbouw. “Heb nu het lef om tegen boeren te zeggen dat de veestapel moet inkrimpen. Het liefst vrijwillig, maar anders verplicht.”

Actievoerende boeren

PVV-leider Geert Wilders vindt dat Nederland geen rechtsstaat meer is. Als voorbeeld zegt hij dat het leger werd afgestuurd op de actievoerende boeren, omdat ze hun vak als hardwerkende boer en boerin willen beschermen tegen de klimaat- en stikstofterreur. “Als je niet doet wat de elite wil – zoals ikzelf, de dappere blokkerfriezen, de boeren – dan krijg je de wereld, het leger en de rechters op je afgestuurd. Maar als je behoort tot de links-liberale elite, dan is alles oké”, vindt de politicus.

D66-fractievoorzitter Rob Jetten en Jesse Klaver (GroenLinks) verwijten Wilders juist zelf te meten met twee maten, door te applaudisseren voor boeren en tegelijkertijd kritisch te zijn op demonstraties tegen racisme. Klaver wil van Wilders weten of hij daarmee boeren oproept om zich niet aan het gezag te houden. “Wat zegt u tegen boeren van Farmers Defence Force als de politie hen oproept niet met trekkers naar het Malieveld of naar het Binnenhof te komen omdat de openbare orde dan wordt verstoord.” Wilders antwoordt: “Ik zeg helemaal niets tegen Farmers Defence Force. Ik zeg dat Nederland geen rechtsstaat meer is.”

Klimaatwet aanscherpen

GroenLinks en D66 presenteren bij de Algemene Politieke Beschouwingen een voorstel om de klimaatwet aan te scherpen. Beide partijen willen de doelstelling van de huidige wet van 49% minder CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990 verhogen naar 55%. Klaver wil dit onder andere realiseren door een snellere krimp van de veestapel, minder vliegverkeer en een hogere CO2-belasting.

Coronacrisis reden voor einde ‘bioindustrie’

D66-leider Rob Jetten en ook PvdD en Femke Merel Van Kooten- Arissen zijn kritisch over de uitlatingen van financiënminister Wopke Hoekstra dat de coronacrisis volledig onverwacht uit de lucht kwam vallen. Volgens D66, PvdD en Van Kooten had Nederland dit al lang kunnen zien aankomen. Ze zien de grote veestapel in Nederland als een groot risico op het ontstaan van zoönosen, dierziekten die ook over kunnen gaan op mensen. De partijen zien de coronacrisis dan ook als aanleiding om opnieuw een oproep te doen om de intensieve veehouderij in Nederland te beëindigen. “In Nederland krijgen zoönosen ruim baan. Dat heeft alles te maken met de keuzes die we als land maken. Als we geen einde maken aan bio-industrie blijven we kwetsbaar. Als we niet zorgen voor de planeet, zorgt de planeet ook niet voor ons”, zegt Jetten (D66).

‘Boeren worden weggepest’

Thierry Baudet (FvD) en oud-VVD-er Van Haga steken de boeren een hart onder de riem. “Onze boeren worden van hun land gejaagd en bouwers kunnen niet maar bouwen vanwege de alles verstikkende regels die ons door deeltijdambtenaren door de strot worden geduwd”, vindt Wybren van Haga.

“De massale immigratie, die enorme druk oplevert op het grondgebruik in Nederland, en de absurde en zinloze klimaatplannen, waardoor een hele visie is ontstaan dat koeien slecht zouden zijn voor het klimaat, leiden ertoe dat boerenbedrijven structureel zijn weggepest in de afgelopen tien jaar”, vindt Baudet.

Ook SGP vindt dat het landbouwbeleid moet veranderen. Het kabinet laat zich volgens de partij te veel leiden door Brussel. “Laat Nederland zich sterk maken voor meer nationale politieke ruimte, ruimte voor een eigen koers. Dat geldt tegenover andere landen in Europees verband, maar dat geldt evengoed tegenover bijvoorbeeld grote bedrijven”, vindt Kees van der Staaij.

Vandaag reageert het kabinet op de inbreng van de Tweede Kamer. Het debat is live te volgen.

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.