CDM: maisteelt halveren voor grondwaternorm op zand

Snijmais hakselen in Noord-Brabant. Vooral snijmais speelt een belangrijke rol bij het areaal uitspoelingsgevoelige gewassen. Foto: Henk Riswick
IMG_ris411004025

Om de nitraatconcentratie in het grondwater in het zuidelijk zandgebied te verlagen naar de vereiste 50 mg/l, zou de teelt van uitspoelingsgevoelige gewassen als mais, aardappelen en groenten moeten halveren.

Op lössgronden zou de teelt van uitspoelingsgevoelige gewassen met een derde moeten afnemen. Dat schrijft landbouwminister Carola Schouten in een brief aan de Tweede Kamer. Ze heeft de Commissie Deskundigen Meststoffenwet (CDM) gevraagd dit te onderzoeken. De komende jaren wil Schouten boeren motiveren om vrijwillig hun bouwplan aan te passen. Als dit onvoldoende effectief is, komen er volgens Schouten bij het achtste actieprogramma (2026-2029) aanpassing van het bouwplan in zicht.

Noord-Brabant

In Noord-Brabant neemt het aandeel melkveehouderij met derogatie meer af dan in de rest van Nederland. Hierdoor zou ook het areaal grasland in dat gebied kunnen afnemen en het areaal uitspoelingsgevoelige teelten kunnen toenemen. CDM heeft vanwege deze ontwikkeling een verkennende analyse uitgevoerd naar de relatie tussen bouwplan en nitraatuitspoeling.

Snijmais speelt belangrijk rol

CDM maakte indicatieve berekeningen op basis van de huidige landbouwpraktijk, met bijbehorende bouwplan en gebruiksnormen. De laatste jaren is het areaal aardappelen, groenten en mais niet veel veranderd. In het zuidelijk zandgebied is het areaal uitspoelingsgevoelige gewassen ongeveer 45.000 hectare. Vooral snijmais speelt een belangrijke rol bij het areaal uitspoelingsgevoelige gewassen.

Tegelijkertijd heeft de teelt een relatief hoge opbrengst en draagt bij aan beperking van de stikstofexcretie door rundvee en de ammoniakemissie uit de rundveehouderij, omdat het een energierijk, maar eiwitarm ruwvoer betreft. Als alternatief voor deze teelt adviseert CDM om zeer vroege snijmaisrassen te telen, in combinatie met een vroeg gezaaid vanggewas.

Financiële consequenties voor telers

“Dit gaat waarschijnlijk iets ten koste van de opbrengst, maar vermindert de uitspoeling van nitraat.” Voor de akkerbouw en vollegrondsgroenteteelt zijn de gevolgen van het verlagen van het areaal uitspoelingsgevoelige gewassen groter. “Aardappelen en groenten zouden vervangen kunnen worden door granen en overige minder uitspoelingsgevoelige akkerbouwgewassen. Dit heeft forse negatieve financiële consequenties voor telers”, erkent Schouten in haar brief.

Ze vindt dat de indicatieve studie een helder signaal geeft dat er flink stappen moeten worden gezet om de doelen voor de grondwater- en oppervlaktewaterkwaliteit in deze gebieden te halen.

Vermaas
Mariska Vermaas Redacteur

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.