Coach traint erfbetreders: ‘Niet zenden maar vragen’

Een toenemend aantal boerengezinnen verkeert in onzekerheid, zegt agrarisch coach Lizanne Roeleven. Erfbetreders zoals adviseurs van veevoerfabrieken kunnen signalen oppikken als een problematische situatie aan de orde is. Zij geeft een online training aan erfbetreders om hen handvatten te geven. “Mijn kernboodschap is: luister en stel vragen.”

De onzekerheid in veel agrarische gezinnen wordt groter. De afgelopen maanden ging het vaak over de mogelijke stikstofmaatregelen, in een aantal sectoren komt daar de coronacrisis nog eens bij. Hoe in deze barre tijden te overleven als agrarisch bedrijf? En misschien nog belangrijker: hoe blijven de relaties binnen het gezin goed?

Agrarisch coach Lizanne Roeleven uit het Gelderse Oosterhout wil de huidige situatie niet overdrijven. “Onzekerheid over de toekomst is in de land- en tuinbouw eigenlijk van alle tijden. Wie zijn koeien moest afvoeren vanwege MKZ zal de huidige coronacrisis relativeren. Toch durf ik wel te zeggen dat een groeiend aantal boeren worstelt met fundamentele vragen over zichzelf en hun toekomst. Tegelijkertijd staan ze daar niet lang bij stil. Er ligt namelijk altijd werk te wachten. Dat gaat voor.”

Platform Agrarisch Coaches

Roeleven is medeoprichter van het platform Agrarisch Coaches binnen de vakorganisatie voor bedrijfsadviseurs Agrivaknet. Op vrijdag 8 mei geeft zij samen met collega-coach Monique te Kiefte een training aan erfbetreders. “We richten ons op medewerkers van veevoer- en zuivelbedrijven, dierenartsen en bijvoorbeeld accountants. Zij komen op het erf om koeien te insemineren of om de jaarrekening op te maken. Maar deze erfbetreders zien soms ook andere dingen in het gezin gebeuren. Ga je daarover het gesprek aan? En zo ja, hoe doe je dat dan? In de training geven we daarvoor handvatten.”

Roeleven werkt al decennialang in de agrarische sector, de meeste tijd als coach. “De landbouw is een fantastische sector, ik vind boeren en boerinnen een mooi slag mensen. Praktisch ingesteld, laarzen in de klei, aanpakken. Ze gaan maar door. Ook als het water hen aan de lippen staat. Daar komt de familiedynamiek nog eens bij, zeker als bedrijfsovername aan de orde is.”

Lees verder onder de tweet

Bedrijf en gezin loopt in elkaar over

Bedrijf en gezin, het loopt in elkaar over, zegt Roeleven. “Dat heeft voordelen, maar is soms ook problematisch. Een coach kan in boerengezinnen goed werk verrichten. Dat is in ieder geval mijn ervaring. Ik help mensen een stap vooruit te zetten door op zoek te gaan naar hun echte drijfveren en motivatie om boer te zijn. Dat inzicht is de sleutel tot verandering. Als er beweging komt, is dat mooi om mee te maken. Vandaar dat ik al zo lang in de landbouw actief ben.”

Ook erfbetreders constateren soms problematische situaties. “Zij ervaren bijvoorbeeld dat de boer snel kwaad wordt of dat echtgenoten elkaar afvallen. Voor zo’n adviseur is het best ingewikkeld om actie te ondernemen. Zij zijn geen coach, laat staan een psycholoog. Toch kunnen ze een enorm belangrijke rol spelen. Door signalen op te pikken, vragen te stellen en zo boeren uit te nodigen hun verhaal te vertellen.”

Ga geen psycholoog spelen, want dat is een erfbetreder niet

“Een erfbetreder hoeft geen oplossing te bedenken, liever niet zelfs, maar hij kan wel actief luisteren. Door boeren te stimuleren te praten over wat hen dwars zit, komt er al beweging.Vraag bijvoorbeeld wat hij nodig heeft en wie hem zou kunnen helpen. Maar ga geen psycholoog spelen, want dat is een erfbetreder niet.”

Roeleven geeft direct toe dat dit allemaal vrij simpel klinkt, de werkelijkheid is weerbarstiger. “Erfbetreders zijn in dienst van een bank of bijvoorbeeld zuivelonderneming. Moeten zij in actie komen als op menselijk vlak problemen aan de orde zijn? Ik zeg ja, maar dan vragenderwijs. Niet zenden, maar luisteren.”

Vanwege de corona-crisis wordt de training online gegeven. Roeleven: “Ik doe het liever in een zaaltje, maar online kan het ook. Je kunt groepjes deelnemers in aparte digitale kamers zetten. In deze tijd moet nu eenmaal vrijwel alles digitaal. Dus deze training ook.”

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.