De D66-hoogleraar en het chocoladevlokkenmodel

01-07 | |
D66’er Tjeerd de Groot werd tijdens het stikstofdebat scherp ondervraagd over de kritiek van Lindeboom op de stikstofberekeningen. - Foto: ANP
D66’er Tjeerd de Groot werd tijdens het stikstofdebat scherp ondervraagd over de kritiek van Lindeboom op de stikstofberekeningen. - Foto: ANP

Voormalig Wagenings hoogleraar Han Lindeboom probeerde de stikstofdiscussie binnen D66 bij te sturen. Kamerlid Tjeerd de Groot luisterde, en vaart zijn eigen koers.

Emeritus-hoogleraar mariene ecologie Han Lindeboom kreeg vorige week opeens een bijrol in het stikstofdebat. De dag voor het debat vertelde hij in de podcast Op z’n Kop dat hij als D66’er heeft bijgedragen aan de stikstofdiscussie in zijn partij. Hij richtte met een aantal medeleden een focusgroepje op waarin de stikstofproblematiek op een rij werd gezet. Lindeboom kon en kan zich niet vinden in ‘de halvering van de veestapel en iedereen aan de kringlooplandbouw’. Een boodschap die niet helemaal past in de lijn van Kamerlid en landbouwwoordvoerder Tjeerd de Groot.

Lindeboom zegt dat er zeker wel een stikstofprobleem is. “Er zijn plaatsen waar gewoon te veel stikstof neerkomt. Maar we smeren dat over het hele land uit en daardoor is het probleem voor het hele land.”

Lokaal aanpakken via het chocoladevlokkenmodel

Volgens Lindeboom is er een andere aanpak nodig, ‘die recht doet aan iedereen’. Een lokale aanpak op plekken waar veel uitstoot is. Niet alles uitsmeren volgens het chocoladepastamodel, maar lokaal aanpakken via het chocoladevlokkenmodel.

Lindeboom komt op basis van eigen onderzoek bij pinguïns tot de conclusie dat ammoniak uit grote veestallen op korte afstand van die stallen terechtkomt. De meeste (droge) ammoniak slaat volgens hem neer op plekken met reliëf in het landschap, bossen of steden. De hoogste depositie wordt berekend voor Amsterdam, en dat heeft te maken met het reliëf daar, zegt Lindeboom. Juist bij bosranden komt stikstof neer, zegt hij. Daarom zie je ook juist veel bramen aan bosranden.

Verschil berekende en gemeten concentraties ammoniak

Lindeboom zet ook kanttekeningen bij de ammoniakneerslag in de kuststreek. Volgens hem is er op de Waddeneilanden Texel, Vlieland, Terschelling en Ameland helemaal geen overschrijding van de stikstofnormen. De gebruikte modellen (Aerius) zijn niet helemaal goed, vooral als het gaat om stikstof uit zee. Aan de Nederlandse kust bestaat een verschil tussen de berekende en de gemeten concentraties van ammoniak, aldus het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

In 2014 schreef het RIVM nog dat de ammoniakconcentraties aan de kust mede veroorzaakt werden doordat de agrarische ammoniak via zee weer aan land kwam. Inmiddels heeft het RIVM twijfel over de hoeveelheid ammoniak die uit zee komt. Hoe dat komt, weten ze in Bilthoven nog niet. Lokale vogelkolonies kunnen een rol spelen, of verstoring van de meetbuisjes door nitraathoudende zoutdeeltjes. Het RIVM schrijft met gevoel voor understatement: “De huidige modelberekeningen zijn mogelijk niet optimaal voor de kustgebieden.”

De Groot scherp ondervraagd

D66’er Tjeerd de Groot werd tijdens het stikstofdebat scherp ondervraagd over de kritiek van Lindeboom op de stikstofberekeningen en over de inbreng van Lindeboom binnen zijn eigen partij. De suggestie dat De Groot de mond had willen snoeren van Lindeboom, bleef boven de discussie hangen.

De Groot laat het ‘im Raum stehen’, zoals de Duitsers dat zeggen, een gezegde dat hij sinds zijn verblijf in Duitsland als Landbouwraad is blijven gebruiken. Hij maakt er geen woorden aan vuil.

Braakman
Jan Braakman Redacteur
Meer over


Beheer