De veehouderij: krimpen of innoveren?

De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) staan de pers te woord op het Binnenhof. De aankomende kabinetsformatie is hét moment waarop voor de komende vier jaar belangrijke besluiten genomen worden, ook over de veestapel. - Foto's: Bert Jansen / ANP
De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) staan de pers te woord op het Binnenhof. De aankomende kabinetsformatie is hét moment waarop voor de komende vier jaar belangrijke besluiten genomen worden, ook over de veestapel. - Foto's: Bert Jansen / ANP

De dierlijke sector zet zich schrap voor een stevige krachtmeting tijdens de kabinetsformatie. Tegenover een sterke lobby voor krimp van de veestapel en de industrie daaromheen, zetten bedrijven en ook wetenschappers in op innovatie.

Het regent rapporten waaruit blijkt dat er maar één ding op zit in Nederland: een stevige krimp van de veehouderij. Alleen dan zouden problemen met stikstof, broeikasgassen, fijn stof en stank op te lossen zijn. De timing is geen toeval: de aankomende kabinetsformatie is hét moment waarop voor de komende vier jaar belangrijke besluiten genomen worden. Dan moet je er bij zijn.

De agribusiness ziet de bui hangen, want bij krimp van de primaire sector zal ook de bedrijvigheid eromheen klappen krijgen, tot en met de voedselverwerkende industrie. Daarom neemt de activiteit ook aan die kant toe. De boodschap: niet saneren maar innoveren. De SER is bezig met een Landbouwakkoord van verschillende partijen over de toekomst van de sector. Volgens de business zou innovatie hierin een prominente rol moeten krijgen.

Technische innovaties in stallen

Lely presenteert met een doorrekening van de effecten van het nieuwe stalconcept Lely Sphere. Daarin worden urine en mest meteen gescheiden van elkaar, wat nieuwe typen meststoffen oplevert en de emissies flink vermindert. Een euro belastinggeld besteed aan dergelijke innovaties levert volgens het bedrijf 7,5 keer zoveel stikstofwinst op als opkoop van bedrijven, heeft het bedrijf, dat zichzelf farming innovator noemt, becijferd.

Ook innovatiebedrijf Hanskamp wijst op de mogelijkheden van technische innovatie in stallen om de stikstofuitstoot te verminderen. Gescheiden opvang van urine en mest kan bijvoorbeeld met het cowtoilet, of met een speciaal zandbed in de stalvloer, of in een Vrij Leven-stalsysteem waarin urine apart wordt opgevangen.

Krimp veestapel geen doel op zich

Rabobank pleitte op een online bijeenkomst van landbouwjournalisten nadrukkelijk tegen krimp van de veestapel als doel op zich. “Daarmee los je de problemen zoals stikstof niet op. Met innoveren kun je veel gerichter emissies terugbrengen waar nodig. En je kunt er economische activiteit mee in stand houden”, zegt directeur Food en Agri, Carin van Huët.

Wetenschappers ‘geloven in innovaties’

Het geluid vanuit de business vindt steun vanuit Wageningse hoek, bijvoorbeeld van emeritus-professor Rudy Rabbinge. Krimp mag volgens hem geen doel zijn. “Innovatie is altijd al de sleutel geweest voor het succes van de Nederlandse land- en tuinbouw”, zei hij vrijdag 26 maart in een webinar over de zogeheten afrekenbare stoffenbalans, een alternatief voor het mestbeleid. “Al dat praten over sanering van de landbouw is het domste wat we kunnen doen.”

Hij vindt bijval van de Groninger hoogleraar ondernemerschap en detailhandel Laurens Sloot. “In Nederland moeten natuur, een hoge bevolkingsdichtheid en landbouw met elkaar leren leven. Voor die uitdaging moet je niet weglopen, maar die moet je aangaan. Dus hou de productie juist in stand. Nederland kan dan een gidsrol hebben.” Sloot zegt ‘heilig in innovaties te geloven’. Daarvoor is een vrije markt een voorwaarde, volgens hem.

Het probleem is niet: te veel dieren, boeren of ambtenaren, maar te veel emissies. Daar moeten we iets aan doen

Herre Bartlema, organisator van het webinar en voorzitter innovatiestichting (NCOK)

Herre Bartlema, organisator van het webinar en voorzitter innovatiestichting (NCOK) vat het zo samen: “Het probleem is niet: te veel dieren, boeren of ambtenaren, maar te veel emissies. Daar moeten we iets aan doen. Zoals het coronaprobleem opgelost wordt met vaccins, lossen we de emissieproblemen op met techniek.”

Daarmee is niet gezegd dat iedereen technische innovatie omarmt als hét antwoord op alle problemen. Een technische sprong vooruit is in het verleden ook niet altijd zaligmakend geweest. En in de kabinetsformatie gaat het niet alleen over emissies, maar ook over de verdeling van de schaarse ruimte in Nederland. Belangrijker dan de vraag naar de omvang van de veestapel wordt misschien wel de vraag: hoeveel ruimte wordt de veehouderij letterlijk gegund?

Oppewal
Johan Oppewal Redacteur

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.