Mestbeleiddebat waarbij niemand weet waar het over gaat

16-09 | |
Foto: Michel Velderman
Foto: Michel Velderman

De Tweede Kamer debatteerde deze week over het mestbeleid. Meer dan een debat voor de bühne was het niet.

Nu Henk Staghouwer vertrokken is als landbouwminister, zijn veel landbouwdebatten in de Tweede Kamer op de lange baan geschoven, in afwachting van een nieuwe landbouwminister. Een debat over het mestbeleid ging deze week wel door, vanwege de situatie rondom de derogatie.

Derogatie beëindigen

Vorige week liet het ministerie weten dat de Europese Commissie de Nederlandse derogatie wil beëindigen. Voor 2022 mogen derogatiebedrijven – met terugwerkende kracht – nog bemesten volgens de derogatienormen van afgelopen jaren. Vanaf 2023 wordt een afbouwtraject ingezet met als eindpunt de reguliere gebruiksnormen van 170 kilo stikstof uit dierlijke mest per hectare vanaf 2026.

Volgens premier Mark Rutte mogen we daarbij nog van geluk spreken. Zelfs voor het afbouwpad is volgens hem keihard geknokt. Uit de uitleg van plaatsvervangend minister Carola Schouten en de tijdlijn van het onderhandelingstraject is inderdaad duidelijk dat er veel overleggen zijn geweest, zowel op ambtelijk als op politiek niveau. Wat daar inhoudelijk besproken is, blijft gissen.

Inhoud van voorstel Europese Commissie geheim

Dat geldt ook voor de precieze inhoud van de derogatiebeschikking. Het mestdossier is best ingewikkeld en boeren klagen wel eens dat Kamerleden niet weten waar ze over praten. Maar nu geldt dat wel heel letterlijk. De Europese Commissie heeft een voorstel gedaan, waarvan een groot deel van de inhoud nog geheim is. Wie weet komt er in navolging van de eis dat je niet met een sleepvoetbemester mag bemesten als het warmer is dan 20 graden, wel een nieuwe temperatuur-eis aan. Of worden de mestproductieplafonds niet verlaagd maar gehalveerd, of wordt het hele land aangewezen als ‘door nutriënten verontreinigde gebieden’, met daarbij een forse verlaging van de totale stikstofgebruiksnorm. De Kamer leek zich neer te leggen bij de grote black box, omdat er toch geen antwoorden gegeven worden. Dat mogelijk alle landbouwers te maken krijgen met bredere bufferstroken, waardoor grote delen van de landbouwgrond niet meer regulier gebruikt kunnen worden, werd door Kamerleden niet eens genoemd.

Het debat werd daardoor vooral een debat voor de bühne, waarin de linkse partijen vooral benadrukten dat ze het altijd al verwacht hadden en dat de maatregelen nog niet ver genoeg gaan, terwijl de rechterflank vooral haar ongenoegen uit over het verlies van derogatie. Het is volgens hen niet uit te leggen dat in tijden van klimaat- en energiecrises en de wens om te komen tot kringlooplandbouw. Hun oproep om vooral in te zetten op mineralenconcentraat als kunstmestvervanger, werd door Schouten al gelijk getemperd. Ook dat gaat voorlopig niet lukken.

Nitraatcomité

Het nitraatcomité – waarvan ook niet echt duidelijk is wie er inzit – gaat stemmen over iets waarvan alleen de hoofdlijnen bekend zijn. Tot frustratie van de Kamerleden. Het door laten gaan van het debat was het enige wat de Kamer kon doen. Want hoewel oud- en interimlandbouwminister Schouten zeer goed ingevoerd is in het dossier, mocht ze weinig zeggen over de inhoud, vanwege de geheimhoudingsplicht van Brussel. Enige vorm van beïnvloeden of sturen heeft de Kamer op dit moment niet in dit dossier. Want eigenlijk weet niemand waar het precies over gaat.

Vermaas
Mariska Vermaas Redacteur


Beheer