Econometrist Pieter Omtzigt: Den Haag begrijpt modellen niet

04-11 | |
Pieter Omtzigt tijdens een debat. Hij noemt Aerius een goed hulpmiddel, maar wel een abstractie van de werkelijkheid. - Foto: ANP/Hollandse Hoogte /Laurens van Putten
Pieter Omtzigt tijdens een debat. Hij noemt Aerius een goed hulpmiddel, maar wel een abstractie van de werkelijkheid. - Foto: ANP/Hollandse Hoogte /Laurens van Putten

Pieter Omtzigt bemoeide zich als CDA-Kamerlid nooit met het stikstofdossier. Nu betreurt hij dat.

Onafhankelijk Kamerlid Pieter Omtzigt was bij een bijeenkomst van De Nieuwe Denktank, afgelopen dinsdag in Den Haag. Het ging over stikstof, een onderwerp waar hij zich nog niet zo lang mee bemoeit.

Omtzigt – die als econometrist met modellen weet om te gaan – maakt zich zorgen over het overmatig vertrouwen in modellen. Volgens hem is er in politiek Den Haag “grote onwetendheid over hoe je moet omgaan met modeluitkomsten. Daardoor hebben we een enkelvoudig frame op de kritische depositiewaarde”, zei hij. Het rekenmodel Aerius is volgens hem een goed hulpmiddel om te zien waar zich stikstofproblemen kunnen voordoen, “maar het blijft een abstractie van de werkelijkheid”.

Kritische depositiewaarde

De Nieuwe Denktank, organisator van de bijeenkomst met Omtzigt, publiceerde twee maanden geleden een studie over het stikstofdossier.

De Nieuwe Denktank concludeert in de eerste publicatie dat het Nederlandse stikstofbeleid is ontspoord. Het beleid is niet gestoeld op Europese eisen, maar op de Nederlandse invulling daarvan. Een voorbeeld: kritische depositiewaarden zijn in heel Europa hetzelfde, ze worden ook in heel Europa overschreden in stikstofgevoelige natuurgebieden, maar geen enkel Europees land koppelt drastisch beleid aan de kritische depositiewaarde.

Depositiewaarde is een indicator dat er een risico op schade kan ontstaan

Geoloog Marinus den Hartogh, een van de drie auteurs van de stikstofstudie, zet geen vraagtekens bij de wetenschappelijke onderbouwing van de kritische depositiewaarde (KDW). Maar, zegt hij, de KDW is nooit bedoeld om in de wet te zetten en daar beleid op te bouwen. “Het is een indicator dat er een risico op schade kan ontstaan.” Als die KDW wordt overschreden door een hoge stikstofneerslag, bestaat de kans dat de natuur schade oploopt. Maar het is niet gezegd dat het gebeurt. Er zijn ook andere factoren die daarbij een rol spelen.

Gebruik model Aerius

Zo is het ook met het Aerius-model, dat bij de vergunningverlening wordt gebruikt voor de berekening van de stikstoflast van een individueel bedrijf. Daar is het model helemaal niet geschikt voor, zegt Den Hartogh. Hij is niet de eerste die dat zegt. Leen Hordijk van het adviescollege Meten en Berekenen Stikstof zei dat ook al in zijn advies. Hordijk vindt dat KDW’s verkeerd worden gebruikt in het beleid. Maar voor de beleidsmakers was dat geen reden het gebruik van Aerius uit de vergunningverlening te halen. Het ministerie zegt daarover: we hebben niets beters.

Belangrijk dat burgers nadenken over belangrijke thema’s

Pieter Omtzigt is blij dat er een denktank bezig is met het stikstofdossier. Eigenlijk, zegt hij, zouden er veel meer denktanks moeten zijn. “Het is belangrijk dat burgers nadenken over belangrijke thema’s. Het gaat om fundamentele keuzes over de inrichting van ons land.”

Kamerlid Pieter Omtzigt erkende dat hij zich als lid van de CDA-fractie nooit verzet heeft tegen de stikstofaanpak, waar hij als CDA-Kamerlid mee instemde. De landbouwportefeuille was een van de onderwerpen waar hij zich nooit mee bemoeide. Nu betreurt Omtzigt dat.

Braakman
Jan Braakman Redacteur
Meer over


Beheer