Een agrarische calamiteit door late vorst in Frankrijk

In sommige delen van Frankrijk vroor het vorige week vooral in de vroege ochtend enkele dagen achtereen meer dan vijf graden. De wijnbouw is het zwaarst getroffen met grote schade in 80% van de meeste Franse wijngaarden. Foto: AFP
In sommige delen van Frankrijk vroor het vorige week vooral in de vroege ochtend enkele dagen achtereen meer dan vijf graden. De wijnbouw is het zwaarst getroffen met grote schade in 80% van de meeste Franse wijngaarden. Foto: AFP

De voorjaarskou bezorgt Nederlandse fruittelers een spannende tijd, in Frankrijk is de impact groter en zichtbaarder. De wijnsector is getroffen, maar ook in de akkerbouw en fruitteelt is schade.

De wijnbouw is het zwaarst getroffen met grote schade in 80% van de meeste Franse wijngaarden. Maar ook akkerbouwers met suikerbieten, koolzaad en andere voorjaarsgewassen, telers van abrikozen, perziken of pruimen en van groente melden ernstige schade door de late, hevige vorst die Frankrijk de afgelopen week heeft getroffen. Het ministerie van landbouw heeft direct een agrarische calamiteit afgekondigd. In eerste instantie is € 3 miljoen uitgetrokken om getroffen boeren en tuinders te helpen, maar voorzitter Christiane Lambert van de boerenbond FNSEA noemt dat een druppel op een gloeiende plaat.

Het raakt tegelijk de wijnbouw, de fruittelers en de akkerbouw

De plaatjes zijn idyllisch als ze niet zo ernstig waren. In heel Frankrijk waren de afgelopen week enorme vuren te zien, waarmee wijnboeren hun druiventakken nog enigszins probeerden te beschermen tegen de plotselinge vorst. Akkerbouwers konden weinig doen en moesten lijdzaam toezien hoe hun gewassen verloren gingen. “Er is een enorme wanhoop, een enorme emotie. De situatie is zonder precedent, buitensporig. Het raakt tegelijk de wijnbouw, de fruittelers en de akkerbouw”, stelde minister Julien Denormandie. Hij hield zich vrijdag én zaterdag persoonlijk op de hoogte in de grote landbouwstreken. Toen de omvang van de agrarische ramp eenmaal duidelijk werd, besloot ook premier Jean Castex zelf een kijkje te gaan nemen.

Nog nooit meegemaakt

In sommige delen van Frankrijk vroor het vorige week vooral in de vroege ochtend enkele dagen achtereen meer dan vijf graden. Dat kwam, net als in Nederland, na enkele dagen waarop de temperatuur zomerse waarden bereikte. “Een daling van 33 graden in tien dagen tijd, de bloei is abrupt gestopt. Dat hebben we nog nooit meegemaakt”, aldus Lambert die, zoals altijd, dag en nacht in touw lijkt voor ‘haar’ boeren. Secretaris-generaal Jérôme Despey, zelf wijnbouwer in de Hérault, voegt daaraan toe: “Het is een nationaal fenomeen. We hebben wel episodes gehad in 1991, 1997 en 2003, maar dit verslaat alle vroegere cijfers.” De FNSEA onderschrijft het afkondigen van het rampenplan ‘maar we hebben ook snelle concrete steun nodig’. “De gewoonlijke maatregelen als uitstel van sociale lasten of belastingen zijn deze keer bij lange na niet voldoende.”

Gratis zaad

Dat fenomeen blijkt uit de eerste overzichten. Het technisch instituut voor de bietenteelt vreest dat 20.000 tot 30.000 hectare, ofwel rond de 8% van het Franse areaal vernietigd is. Suikerbedrijf Cristal Union heeft zijn telers inmiddels toegezegd dat ze kunnen rekenen op gratis zaad voor een nieuwe ronde. In de grote wijnstreken kan 80%, soms meer, van de druiven afgeschreven worden. Veel telers van pruimen, abrikozen en ander fruit vrezen dat ze hun hele oogst dit jaar kunnen vergeten. “Op de vlaktes is men gespannen, we zullen een goede week moeten wachten, mogelijk langer, voordat we de gevolgen van de vorst voor de granen in beeld hebben”, zegt voorzitter Eric Thirouin van de bond van graantelers AGPB.

Minister Denormandie vatte het tijdens één van zijn bezoeken als volgt samen: “Het is een periode van een extreme hevigheid die buitengewoon grote schade heeft aangericht. We schatten dat enkele honderdduizenden hectare in deze paar dagen getroffen zijn. En het ergste is dat het nog niet over is. Voor deze week is opnieuw vorst voorspeld.”

Peijs
Ruud Peijs Freelance redacteur



Beheer