Eindelijk succes in mineralenconcentraat, maar niet voor Nederland

21-10 | |
Eurocommissaris Wojciechowski kondigt aan in zijn kunstmestcommuniqué van volgende maand aandacht te hebben voor mineralenconcentraat. Foto: ANP
Eurocommissaris Wojciechowski kondigt aan in zijn kunstmestcommuniqué van volgende maand aandacht te hebben voor mineralenconcentraat. Foto: ANP

De oorlog in Oekraïne brengt de discussie over mineralenconcentraat in een stroomversnelling. Er is bijna witte rook in Brussel. Maar alle inzet ten spijt, dreigt het niet voor de Nederlandse boeren te gaan gelden.

Mineralenconcentraat: een hoofdpijndossier dat al meer dan vijftien jaar loopt. Toenmalig landbouwminister Gerda Verburg kreeg in 2008 groen licht van de Europese Commissie om een pilotproject te starten met tien producenten van kunstmestvervangers uit dierlijke mest. Het mineralenconcentraat werd toen nog fertraat genoemd. De proeven waren met wisselend succes: er werden verschillende technieken toegepast en dat leidde tot meststoffen met een grote variatie in werkingscoëfficiënten en concentraties van mineralen. Toch kreeg Nederland de ruimte om de pilots voort te zetten, om de mestverwerkingstechnieken en de aanwendingsmethodes te verbeteren.

​Dezelfde opdracht in Brussel

Toenmalig staatssecretaris Henk Bleker wilde toelating van mineralenconcentraat als kunstmestvervanger opnemen in het vijfde actieprogramma nitraatrichtlijn (2014- 2017). De Europese Commissie was echter niet enthousiast. De onderzoeksresultaten waren nog onvoldoende, maar de pilots werden wel verlengd en de kwaliteit van mestverwerking werd wel steeds beter. Alle landbouwbewindspersonen van afgelopen jaren: Gerda Verburg, Henk Bleker, Sharon Dijksma, Martijn van Dam, Carola Schouten, Henk Staghouwer en nu ook Piet Adema hadden dezelfde opdracht in Brussel: zorg dat hoogwaardig verwerkte dierlijke mest ingezet mag worden als kunstmestvervanger. Tot nu toe zonder succes.

In 2017 boekte Huitema succes

Europarlementariër Jan Huitema strijdt sinds zijn aantreden in 2014 voor de toelating van groene kunstmest, mineralenconcentraat en nu voor de nieuwe term : renure, REcoverd MANure. Hij haalde collega’s uit Brussel naar Groot-Severt in Beltrum zodat ze het met eigen ogen konden bekijken. Hoewel de collega’s die kwamen kijken enthousiast waren, en zijn groene collega Bas Eickhout (GroenLinks) ook enthousiast was, bleek het een zeer moeizaam traject. In 2017 boekte Huitema succes: het mineralenconcentraat werd een erkende meststof en mocht daarmee verhandeld worden in Europa, maar nog niet gebruikt worden in de plaats van kunstmest.

Mineralenconcentraat wordt in Brussel gezien als een sluiproute om niet in de veestapel te hoeven snijden

In de tussentijd stelde het Europese onderzoekscentrum Joint Research Centre (JRC) criteria op waar kunstmestvervangers uit dierlijke mest aan moeten voldoen en werd de Green Deal en Farm-to-Forkstrategie gelanceerd. Een mooie aanleiding om opnieuw een pleidooi te houden voor renure: het draagt bij aan het sluiten van kringlopen en kan preciezer ingezet worden dan dierlijke mest. Maar helaas: de luiken in Brussel blijven dicht. Nederland staat er slecht op door de stikstofproblematiek en de tegenvallende waterkwaliteit. De commissie vindt dat er aan de bron van mest moet worden ingegrepen, zoals toenmalig Eurocommissaris Potocnik in 2011 al aan staatssecretaris Bleker adviseerde. Mineralenconcentraat wordt in Brussel gezien als een sluiproute om niet in de veestapel te hoeven snijden. Schouten en Staghouwer waarschuwden recent nog dat er voorlopig geen toelating komt.

Opeens enthousiast

De oorlog in Oekraïne maakt de stemming in Brussel echter helemaal anders: de kunstmestprijs is torenhoog en fabrikanten leggen hun productie stil vanwege de hoge gasprijzen in combinatie met gebrek aan de juiste grondstoffen. De landbouw kampt met een tekort aan meststoffen. Opeens zijn veertien lidstaten enthousiast over renure. Hoewel grote landen als Duitsland en Frankrijk zich nog niet uitgesproken hebben, zijn Italië, Spanje en Polen positief. Eurocommissaris Wojciechowski kondigt aan in zijn kunstmestcommuniqué van volgende maand aandacht te hebben voor mineralenconcentraat. Een doorbraak op dit langdurige dossier lijkt aanstaand.

Weg perspectief

Maar… Wojciechowski tempert het enthousiasme in Nederland gelijk: het mag niet nadelig zijn voor de water- en luchtkwaliteit en hij ziet eigenlijk alleen kansen voor toepassing in gebieden waar de milieunormen worden gehaald. Weg perspectief. De jarenlange lobby lijkt uit te lopen op misschien een voordeeltje voor de mestverwerkers en de mesthandelaren, maar voor boeren in Nederland, dreigt het op niks uit te lopen.

Vermaas
Mariska Vermaas Redacteur
Meer over


Beheer