Skip to content

EU-partijen steunen duurzamer beleid, maar zijn vaag over plantaardig

Voor duurzaam beleid is steun, maar standpunten over meer plantaardig ontbreken vaak bij politieke partijen die deelnemen aan de Europese verkiezingen.

Updated on:
Achtergrond
Eiwittransitie
Europees plantaardig beleid premium

Welke standpunten hebben Europese politieke partijen over meer Europees plantaardig beleid? - Foto: Canva/corelens

Europese politieke partijen scharen zich achter duurzamer en milieuvriendelijker beleid, maar hebben vaak geen standpunt over meer plantaardig beleid. Dat is de conclusie van de Europese vegetariërsbond (EVU) naar aanleiding van de vragenlijst die de bond stuurde naar alle Europese partijen en 53 nationale partijen.

De EVU toetst het draagvlak voor zijn eigen plantaardig manifest onder de Europese en nationale politiek partijen in aanloop naar de Europese parlementsverkiezingen in juni 2024. Daarin stelt de bond aanpassingen in beleid en ondersteuning van de plantaardige sector voor. De vragenlijst is ingedeeld op vier thema’s:

  • milieu en gezondheid
  • beleidsverschuivingen en algemeen landbouwbeleid (Gemeenschappelijk landbouwbeleid – GLB)
  • promotie en ontwikkelingen van plantaardige alternatieven
  • belastingen en financiële prikkels

Plantaardig weinig besproken

De Europese partijen ondersteunen algemene beleidsvoorstellen voor duurzamer beleid, maar nemen opvallend vaak geen standpunt in op specifiek plantaardig beleid. Dit laatste is het gevolg van nog geen vastgesteld gemeenschappelijk standpunt op deze specifieke punten. De beleidsvoorstellen die worden omarmd richten zich vaak op verbetering van gezondheid en duurzaamheid in het algemeen. De rol die meer plantaardige teelt of producten kunnen spelen bij het bereiken van die doelstellingen lijkt vaak onbesproken. De enige Europese partij die zich op alle standpunten achter het manifest schaart, is Volt.

Lees ook: Onderzoek pleit voor beter EU-beleid op eiwittransitie

Meeste steun voor minder milieuvervuiling en klimaatimpact

Het meest gesteunde beleidsvoorstel met 78% van de partijen is bindende doelstellingen op vermindering van milieuvervuiling en klimaatimpact. 69% steunt beleid dat zorgt dat de vervuilers betalen middels een belasting op koolstof- of broeikasgasuitstoot. Op de derde plek met 66% zijn bindende doelstellingen op verbetering van de volksgezondheid. De doelstellingen op gezondheid, milieu en klimaat worden vastgesteld in het GLB of Nationale Strategie Plannen.

Opvallend vaak geen standpunt over meer plantaardige consumptie

Veelzeggender dan het aandeel van de partijen oneens met beleidsvoorstel is het aandeel dat geen standpunt heeft. Bij alle 16 stellingen is het aandeel partijen dat een beleidsvoorstel afwijst laag. De stelling met hoogste aandeel dat ‘nee’ antwoord (26%) is of de partij de verplichte opname van plantaardige maaltijden in publieke kantines ondersteunt. Een hoger percentage (31%) heeft geen standpunt over deze stelling. Eenzelfde 31% heeft geen standpunt over een bindende doelstelling voor plantaardige consumptie. Ook 38% heeft geen standpunt over een lager belastingtarief voor plantaardige alternatieven voor dierlijke producten.

Twijfel over rol EU in plantaardig beleid

Een verklaring voor de hoge percentages geen standpunt op de stellingen is dat partijen van mening zijn dat de EU-lidstaten zelf bepalen hoe plantaardig hun voedselbeleid is. Bij 10 van de 16 stellingen neemt meer dan 30% van de partijen geen positie in. Tegelijkertijd is bij slechts 6 van de 16 stellingen het aandeel van steunende partijen onder de 50%. Het merendeel van de partijen wil duurzamer, milieuvriendelijker beleid wel steunen. De twijfel zit vaak in hoeverre specifiek en met name plantaardig beleid door de EU geregeld moet worden.

Lees ook: Eiwitlandschappen: Vleesconsumptie en polarisatie in Europa

Panelleden zien weinig politieke moed

Een panel van vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties ziet in de uitslag een voorkeur voor vagere beleidsvoorstellen. “Het laat zien dat veel partijen weinig politieke moed hebben op voedselbeleid”, zegt Cecilia McAleavy van het Europese verbond voor plantaardig voedsel (EAPF). De keus voor plantaardig beleid is volgens McAleavy omstreden, doordat het tegen de belangen van veehouderij ingaat. Camilla Björkborn, Food Political Advisor bij de Eurogroup for Animals vond de steun voor ‘de vervuiler betaald’-beleid goed. Al benadrukte ze wel hoe kwalijk het is dat de veehouderij in uitstootbeleid een uitzonderingspositie heeft.

Drie partijen negeren vragenlijst

Drie Europese partijen, de Europese Democratische Partij (EDP), de Europese Volkspartij (EPP) en de Identiteit en Democratie Partij (ID) beantwoordden de vragen van EVU niet. Elk van deze Europartijen heeft een Nederlandse partner: van EDP is dat 50Plus, CDA is de partner van EPP en PVV is aangesloten bij ID. De kanttekening die de vegetariërsbond hierbij gaf is een zogenaamde ‘antwoord’ bias door progressievere partijen. Deze drie partijen zijn conservatiever. EVU heeft in plaats daarvan hun partijprogramma toegevoegd, al was het programma van ID nog niet beschikbaar ten tijde van publicatie.

Lees meer over gezondheidseffecten en duurzaamheid van de eiwittransitie

Gezondheidsaspect betrekt ook sceptische partijen           

Volgens het panel kunnen partijen die nog weinig op hebben met plantaardig beleid meer betrokken worden door de gezondheidsvoordelen van meer plantaardige consumptie. “Gezondheid wordt de komende jaren, met de vergrijzende bevolking en toenemende welvaartsziekten door hoge vleesconsumptie, heel belangrijk,” zegt Alba Gil, beleidsmedewerker bij de European Public Health Alliance (EPHA). “Meer plantaardige consumptie kan daarin veel oplossingen bieden. Ook conservatievere partijen vinden volksgezondheid en goede zorg voor ouderen belangrijk.”

Snel delen

Misset Uitgeverij B.V. Auteursrecht voorbehouden

Algemene voorwaarden Privacy Cookies

Beheer
WP Admin