Europese energieministers akkoord met noodplan gas

26-07 | |
Foto: Hans Prinsen
Foto: Hans Prinsen

De energieministers van de EU-lidstaten hebben op dinsdag 26 juli een akkoord bereikt over een besparing van het gasgebruik van 15%. Die is in eerste instantie vrijwillig, maar mocht het gas echt opraken, dan kunnen er ook verplichte maatregelen komen.

Het voorstel voor een Noodplan Gas werd vorige week door de Europese Commissie gelanceerd. Er was nog kritiek op, maar de scherpe randjes werden er vannacht afgeschaafd, zodat de ministers van de lidstaten nu wel konden instemmen.

Er is meer ruimte per lidstaat om zelf invulling te geven aan besparing. Landen kunnen uitzonderingen maken voor bijvoorbeeld het vullen van gasvoorraden of als gas als ‘industriële grondstof’ wordt gebruikt. Ook zijn landen als Spanje en Portugal en eilandstaten Malta en Cyprus niet onderworpen worden aan verplichte besparing als elders in de EU er een gastekort dreigt, aangezien deze landen niet of nauwelijks gas over hun grenzen kunnen transporteren.

Waarschuwing als tekorten dreigen

Die verplichte maatregelen kunnen van kracht worden als tussen nu en maart er in de EU als geheel een tekort ontstaat. Daarvoor komt een mechanisme dat een waarschuwing afgeeft. Tot die tijd is het noodplan er een op basis van vrijwilligheid.

Nederland bijvoorbeeld heeft dit jaar die 15% vermindering van het gasgebruik al bereikt. Maar de glastuinbouw laat al weten dat ze mogelijk bij kan dragen aan een verdere besparing van het gasgebruik.

Noodplan EU als kans glastuinders

“Tuinders kunnen hun bedrijven leeg laten liggen of op andere manieren gas besparen”, schetst voorzitter Adri Bom-Lemstra van Glastuinbouw Nederland. “In het plan dat minister Jetten van Klimaat en Energie aan het maken is, is een tender in onderzoek, waarmee bedrijven een besparing in kunnen brengen in ruil voor een vergoeding.”

Het Europese noodplan geeft lidstaten ruimte om eigen plannen te maken. Het Nederlandse plan zou in september klaar moeten zijn. Bom-Lemstra: “Maar hoe eerder hoe mooier. De ondernemers in de glastuinbouw maken nu hun plannen voor de winter, dus snel duidelijkheid over zo’n tender is dan geboden.”

Kunstmestproductie ook al flink omlaag

Ook de kunstmestsector, een van de grootgebruikers van gas, heeft het gebruik van gas (en hun kunstmestproductie) zelf al afgeschaald dit jaar. Zo liet de grote Noorse kunstmestfabrikant Yara vorige week weten dat hun huidige productievermindering op dit moment goed is voor een verminderde jaarproductie van 1,7 miljoen ton kunstmest en 1,3 miljoen ton ammoniak. Ter vergelijking: in 2021 produceerde Yara 21,8 miljoen ton kunstmest, en 7,8 miljoen ton ammoniak.

Afschakelplan ook in september

In Jettens gasplan, dat in september klaar zou moeten zijn, moet ook het afschakelplan in meer detail bekend worden. De glastuinbouw staat tot op heden samen met consumenten helemaal achteraan in de volgorde van wie en wat er bij een gastekort wordt afgeschakeld. Maar in een nadere uitwerking van dat plan zou er ook een uitsplitsing kunnen komen tussen gas dat glastuinders voor voedselproductie gebruiken en gas dat ze voor andere doeleinden verstoken.

Marktinformatie over energieprijzen zoals van diesel, gas, en elektra vind je op FoodAgribusiness.nl/markt

van der Scheer


Beheer