‘Gezinnen staan onder hoogspanning’

24-11-2019 | Laatste update op 06-01 | |
Miranda Nolten: “Onze toekomst is één groot vraagteken.” - Foto: Frank Uijlenbroek - Foto: Frank Uijlenbroek
Miranda Nolten: “Onze toekomst is één groot vraagteken.” - Foto: Frank Uijlenbroek

Vier boerinnen vragen in een petitie om aandacht voor de spanningen in boerengezinnen over de toenemende regelgeving. Een van hen is Miranda Nolten uit het Overijsselse Beuningen. “De onzekerheid over de toekomst knaagt aan het hele gezin. Dat legt een zware emotionele druk op boerinnen.”

“Met de petitie aan minister Schouten laten wij als boerinnen ons hart spreken. Anders gaat het alleen maar over stikstof, vergunningen en latente rechten. Natuurlijk, dat is allemaal hartstikke belangrijk, maar onze groep boerinnen wil dat er ook aandacht komt voor de boerengezinnen.

We maken het zelf thuis mee. En we spreken veel andere boerinnen. De spanning in onze gezinnen neemt met de dag toe. Hebben we net al dat gedoe met de fosfaatrechten gehad en dan komt het volgende probleem er weer aan.

Stikstof is meer dan alleen een technisch probleem

Onze mannen staan onder hoogspanning, ze worden er soms echt ziek van. Onze kinderen hebben er ook last van. De stress heeft negatieve invloed op de sfeer in onze gezinnen. Stikstof is echt niet alleen een technisch probleem. Boerinnen raken in verwarring, ze zijn vertwijfeld. Met de petitie willen we dat kenbaar maken aan de minister en aan heel politiek Den Haag.

Mijn man en ik hebben een melkveebedrijf met 70 koeien. Ook wij hebben 10% fosfaat moeten inleveren. Dan gaat het wel om koeien die hier jaren prima hebben gepresteerd. Dieren afvoeren, dat gaat echt aan je hart. We zitten nu bijna elke dag te rekenen of we goed uitkomen met onze fosfaatrechten. Nog een koe wegdoen, fosfaat erbij kopen? Het beleid dwingt ons ertoe om er steeds strakker bovenop te zitten. Dat voelt niet goed. De boog kan niet altijd gespannen zijn. Dat is ’ie nu wel en dat gaat ten koste van de geestelijke gezondheid van onze partners.

Wij ontkennen in onze petitie niet dat er een stikstofprobleem is

Dat laatste verzin ik niet. Hier in Twente zijn ervencoaches actief die agrarisch ondernemers advies geven over hun toekomst. Tijdens de gesprekken komt de onzekerheid boven tafel. Boeren weten niet hoe ze verder moeten, ze weten ook niet hoe en wanneer ze moeten stoppen. De toekomst is één groot vraagteken.

Wisselend beleid zorgt voor onzekerheid over toekomst bedrijf

Op 1 oktober was ik erbij op het Malieveld. Daar waren ook veel vrouwen en kinderen. De samenstelling van het publiek maakte duidelijk dat niet alleen mannen onzeker zijn over de toekomst van hun bedrijf. Ik denk trouwens dat er best veel boeren aanwezig waren omdat hun vrouwen hadden gezegd: nu is het moment om je stem te laten horen, kom op, wij gaan ook!

Een paar jaar geleden hebben we een nieuw woonhuis laten bouwen. Misschien hadden we op dat moment beter kunnen investeren in een nieuwe stal en meer koeien. Je weet met dit wispelturige beleid nooit of je het goed doet. Steeds komt wel weer een nieuwe regel uit de Haagse hoge hoed. Politici hebben er geen besef van hoe dat uitwerkt in onze gezinnen.

Onze zoon is 19, hij weet nog niet of hij boer wil worden. En wij, zijn ouders, weten niet wat goed voor hem is. Bij elke generatiewisseling moeten de bedrijven eigenlijk in omvang verdubbelen. Anders redt de opvolger het niet. Dus moet er grond bij worden gekocht. Hier in Twente hebben we het dan over € 90.000 per hectare. Moet je dan hopen dat kinderen het bedrijf overnemen? Misschien is het wel beter voor hem om zijn heil buiten de landbouw te zoeken.

Lees verder onder de tweet.

Aanpak stikstofprobleem mag de kostprijs niet verhogen

Wij ontkennen in onze petitie niet dat er een stikstofprobleem is. Wij denken dat de meeste boeren en boerinnen best willen meewerken als er technische mogelijkheden zijn om de stikstofuitstoot te verminderen. Maar niet als dat leidt tot hogere kosten. Dat kunnen de meeste bedrijven echt niet meer opbrengen. En wij werken ook niet mee als alleen de landbouw wordt aangewezen.

We hopen onze petitie voor 1 december aan te bieden aan minister Schouten. Op die dag komt het kabinet met zijn uitgewerkte stikstofaanpak voor de landbouw. Ik hoop dat de minister dan zegt: ik kies voor maatregelen die niet kostprijsverhogend uitwerken en daar mogen boeren over meebeslissen.”

De boerinnen achter de petitie zijn Helma Vermuë, Miranda Nolten, Kristel Vanhommerig en Willemien Koning, allemaal actief binnen LTO. De petitie kan hier worden ondertekend.

van Cooten
Aart van Cooten Freelance redacteur

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.