Handel in waterrechten complex en gefragmenteerd

Deze week is het Wereld Water Week. Waterschaarste is ook in doorgaans redelijk natte gebieden als Noordwest-Europa een hot item. In Australië was dat altijd al zo. Daar hebben ze een systeem van verhandelbare waterrechten. Met wisselend succes.

De waterrechten van het Murray–Darling-bekken in Australië zijn al jaren vrij verhandelbaar. Met wisselend succes. De Australische Concurrentie & Consumenten Commissie (ACCC) maakte in een recent rapport duidelijk dat er nogal wat nadelen kleven aan de vrije – nauwelijks gerelugeerde – watermarkt.

Vaste waterrechten

Het rivierengebied van de Murray-Darling is meer dan een miljoen vierkante kilometer groot. Irrigatie is van levensbelang voor de boeren, die samen goed zijn voor 40% van de productiewaarde in Australië. De handel in water is losgekoppeld van landbouw en onroerend goed. Er is sprake van vaste waterrechten van boeren en bedrijven en er zijn jaarlijkse toewijzingen.

Prijs kan flink schommelen

Met de altijd dreigende perioden van droogte kan de prijs van water flink schommelen. Zo was de prijs in het gebied in januari van dit jaar nog € 437 per 1.000 kuub en daalde de prijs in de eerste helft van het jaar door goede regenval en een toename van het aantal watertoewijzingen tot € 124.

Vrije handel niet vlekkeloos

De vrije handel in water verloopt niet vlekkeloos. Handelaren en platforms kunnen hun gang gaan zonder toezicht, waardoor er belangenconflicten ontstaan, aldus de ACCC in het rapport. “Er is een vrijwel ongereguleerde marktomgeving. Regels om manipulatie van marktprijzen te voorkomen, zijn er nauwelijks. Ook een controle op de handelspraktijken van deelnemers is er niet.”

Professionele handelaren profiteren

In de praktijk blijken alleen de de rijkere professionele handelaren te kunnen profiteren van de handel omdat zij over het geld beschikken om de onoverzichtelijke markt te analyseren. Er zijn verschillende regels voor tal van gebieden en vaak zijn meerdere overheidsinstanties betrokken bij de aankoop van waterrechten.

In principe goed

Veel boeren zijn uitermate ontevreden. In de huidige situatie vinden ze het lastig om hun rechten op irrigatie goed te managen. Handel in hun tijdelijke rechten blijkt in de praktijk een lastige klus. Al deze problemen hebben inmiddels gezorgd voor een roep onder sommige boeren om weer terug te keren naar het oude systeem, waar water gekoppeld was aan land en de handel in water beperkt bleef.

Watervoorraad verhogen

Daar is de ACCC echter geen voorstander van. Veel gebruikers van waterrechten spreken namelijk ook van voordelen. Boeren kunnen hun watervoorraad verhogen indien wenselijk en kunnen geld verdienen door waterrechten te verkopen. De markt stelt ze in staat om hun productie uit te breiden of te investeren in hun bedrijf.

‘Markt is te complex’

Het idee van een vrije handel in waterrechten is in principe goed, concludeert de ACCC. “Veel van de problemen hebben te maken met het falen van het besturen van de markt. De markt is te complex, gefragmenteerd en inconsistent.”

De markt is te complex, gefragmenteerd en inconsistent

Vice-voorzitter Mick Keogh van de ACCC vatte het kort samen met een voorbeeld. “Een melkveehouder die de watermarkt betreedt, en 40 megaliter wil kopen om haver te verbouwen voor zijn koeien, heeft een enorm nadeel omdat hij niet over voldoende marktinformatie beschikt. Maar als we deze situatie verbeteren, zal het overduidelijke voordeel van grote ondernemingen verminderen.”

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.