Het zekere voor het onzekere nemen

21-10 | |
Gremmen
Bart Gremmen Hoogleraar Ethiek in Levenswetenschappen, Wageningen University and Research
Foto: Canva
Foto: Canva

De wetenschappelijke bureaus en instituten hebben het druk met het beantwoorden van de vele vragen vanuit de ministeries.

Deze bureaus verzamelen wetenschappelijke data en voorzien deze van een context. Ambtenaren gebruiken deze data vervolgens als feiten om hun beleid te ondersteunen. Zo komen ze in de politieke arena terecht waar ze als politieke waarheden worden ingezet om als een zekere basis te dienen voor wetgeving. Er valt toch immers niet te twijfelen aan resultaten van wetenschappelijk onderzoek?

Het blijft altijd mogelijk dat men ergens iets over het hoofd heeft gezien

Vanaf de wetenschappelijk revolutie tot ver in de vorige eeuw hebben vooral wetenschappers zelf geloofd in de zekerheid van wetenschappelijk kennis. Logica en systematische waarneming vormden de zekere basis van elke wetenschap. Tot men inzag dat het logisch onmogelijk is om zekerheid te verwerven via waarnemingen. Het gaat daarbij niet om de beschrijving van waarnemingen, de data, maar om de mogelijke verklaringen, de hypothesen. Het blijft altijd mogelijk dat men ergens iets over het hoofd heeft gezien. Daarom kun je dus niet bewijzen dat een bepaalde hypothese waar is, maar slechts dat deze onwaar is. Daarnaast is een bepaalde mate van zekerheid binnen de wetenschap alleen mogelijk door afscheid te nemen van de werkelijkheid door die te reduceren tot een model.

Alle interpretaties slechts hypothesen

Politici hebben niets aan pure data. Zij willen graag een interpretatie van de data die zekerheid kan bieden voor nieuwe wetgeving. Helaas zijn alle interpretaties slechts hypothesen en bieden deze dus alleen maar een beperkte zekerheid. Alle pogingen om het zekere voor het onzekere te nemen moeten daarom worden gestaakt. Zo hebben wetenschappers recent de hypothesen over bepaalde stalsystemen getest en geconcludeerd dat eerdere aannames onjuist waren en hebben boerenorganisaties terecht vragen gesteld over de aannames van bepaalde stikstofmodellen. Politici hebben blijkbaar nog steeds niet door wat wetenschap is.

Meer over


Beheer