Hoe een kritische reactie opeens een ambtelijk stuk wordt

14-01 | |
Kamerlid Van der Plas (BBB) zag een publicatie van het ministerie aan voor een ambtelijk conceptstuk en stelde daar Kamervragen over. - Foto: ANP
Kamerlid Van der Plas (BBB) zag een publicatie van het ministerie aan voor een ambtelijk conceptstuk en stelde daar Kamervragen over. - Foto: ANP

Meer dan 3.000 pagina’s aan stukken over een stikstofstudie werden deze week openbaar gemaakt. Kamerlid Van der Plas stelde vragen over een ambtelijk conceptstuk, dat geen conceptstuk was, maar een kritische reactie daarop.

Tweede Kamerleden vergaren informatie en aan de hand daarvan controleren ze de regering. Een van de wapens die ze daarbij hebben is het stellen van schriftelijke vragen. Kamerlid Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging (BBB) maakt graag gebruik van dat middel. Kamervragen hebben echter ook een ander doel: je kunt aan de achterban laten merken dat je hun zorgen serieus neemt.

Eerste kritische schriftelijke vragen

Deze week had Van der Plas de eer de eerste kritische schriftelijke vragen te stellen aan de kersverse minister voor Natuur en Stikstof, Christianne van der Wal. Deze week waren stukken gepubliceerd door het ministerie naar aanleiding van een WOB-verzoek van Greenpeace. Een pakket met duizenden pagina’s stukken, e-mailwisselingen, brieven en wat dies meer zij. Al snel na de publicatie van de stukken verscheen een bericht dat ‘hoge ambtenaren’ kritiek hadden weggehouden uit een stikstofstudie van ABD Topconsult.

In het bericht werden voorbeelden gegeven van tekstdelen die wel in het concept hadden gestaan, maar niet in de uiteindelijke versie waren terechtgekomen.

Kamerlid Van der Plas zag haar mailbox vollopen en merkte dat in whatsapp-groepen volop werd gepraat over de kwestie. Ze had niet gecheckt of er inderdaad sprake was van een conceptversie, waar kritiek was uitgehaald. Haar manier om dat te checken was het stellen van Kamervragen.

Geen ambtelijk conceptstuk

Wie de geopenbaarde WOB-stukken leest, ziet al meteen dat het ‘concept’ waarnaar verwezen wordt, helemaal geen concept is, maar een reactie daarop. In het stuk komen argumenten naar voren die in kringen van de Stichting Agrifacts (Geesje Rotgers) en ook bij wetenschapper Jaap Hanekamp gemeengoed zijn.

Met Kamervragen kun je de achterban laten merken dat je hun zorgen serieus neemt

De waarschuwing is kort gezegd: de overheid focust zich bij de bescherming van de natuur (de staat van de instandhouding) vooral (of bijna uitsluitend) gestuurd op de verkleining van de stikstoflast; maar de vraag is of met de vermindering van de veronderstelde stikstoflast ook wel sprake is van verbetering van de natuur. Straks heeft het rijk miljarden uitgegeven aan minder stikstofbelasting, terwijl de toestand van de natuur niet is verbeterd.

Bedrag opgeschroefd

Toen ABD Topconsult werkte aan de stikstofstudie was er nog sprake van een bedrag van € 5 miljard aan overheidsgeld voor de vermindering van de stikstoflast en de verbetering van de natuur. Inmiddels is dat bedrag in het nieuwe regeerakkoord opgeschroefd tot € 25 miljard tot 2035. Dat zijn bedragen die hun weerga niet kennen en dus is de waarschuwing ook logisch. Maar die waarschuwing stond niet in de conceptversie van de stikstofstudie en is daar ook niet uitgehaald. Je kunt de ‘hoge ambtenaren’ hoogstens verwijten dat ze deze kritiek niet in de definitieve versie hebben opgenomen of verwerkt.

Maar het is afwachten wat minister Van der Wal zal antwoorden.

Braakman
Jan Braakman Redacteur
Meer over



Beheer