Hoog tijd voor modernisering pachtstelsel

Het is tijd voor modernisering van het pachtstelsel, stelt Alfred Jansen. Daarbij horen langlopende pacht en gereguleerde pachtprijzen plus een fair economisch en ecologisch rendement.

LTO schetst in haar visie een pachtstelsel dat perspectief biedt voor pachters en verpachters en hen de ruimte geeft om aan de wensen van de maatschappij te kunnen voldoen. Landbouwminister Schouten heeft bijvoorbeeld al aangegeven dat zij gaat voor langdurige pacht en dat zij meer aandacht voor de bodem wil.

Recent sprak de commissie-Remkes zich uit voor langdurige pacht, duurzame bodemwaarde en dat de pachter rendabel moet kunnen investeren in de bodem. Dit kenmerkt het politieke krachtenveld waarin het pachtdossier zich bevindt. De pachtvisie van LTO maakt heldere keuzes en is een stimulans voor een vitale en duurzame landbouw. De reacties zijn positief, maar een aantal verpachters maakt zich zorgen over het rendement.

Grond rendeert

Verpachters en rendement is een bekende combinatie, recent nog stelden sommige verpachters dat de pacht laag is. Maar wat zijn nu de feiten? In de laatste twintig jaar is de grondprijs bijna verdubbeld (van € 34.000 naar € 64.000 per hectare). De reguliere pacht lag gemiddeld genomen in die periode rond de € 600 per hectare. Snel gerekend is het gemiddelde rendement 6 a 7% per jaar, nog los van eventuele inkomsten uit de verkoop van melkquotum of geïnde betalingsrechten.

Verpachters laatste twintig jaar beste beleggers

Het is gebruikelijk om bij vermogensbeheer het rendement in relatie tot het risico te waarderen. En als je verpachte grond op die basis vergelijkt met andere beleggingscategorieën, dan komt daar de belegging in grond als beste uit. Je kunt concluderen dat verpachters in de laatste twintig jaren, economisch gezien, beste beleggers waren. Zorgen waren en zijn dus niet nodig.

Beleggen in landbouwgrond staat in de picture

In de praktijk zie je dan ook dat een groeiend aantal professionele beleggers en particulieren beleggen in grond. Zij worden gedreven door het feit dat de rente nul is en aandelen sterk schommelen in waarde. Zij zijn op zoek naar een belegging die zekerheid en een zeker rendement geeft. Landbouwgrond komt dan snel in beeld. Beleggen kan bijvoorbeeld door zelf grond aan te kopen, via eeuwigdurende obligaties, beleggingsfondsen of crowdfunding. De verwachting is zelfs dat beleggen in landbouwgrond een normale beleggingscategorie wordt zoals obligaties, commercieel vastgoed of aandelen. Kortom, beleggen in landbouwgrond staat in de picture.

Prijsopdrijving

Helaas heeft al die interesse ook een keerzijde, want het zorgt voor een prijsopdrijvend effect. Wat uiteindelijk kostprijsverhogend werkt voor de agrarisch ondernemer en die moet dan weer heel intensief te werk gaan om een boterham te kunnen verdienen. Voor LTO is dit juist een reden om te kiezen voor gereguleerde pachtprijzen op basis van de agrarische opbrengstwaarde en niet voor pachtprijzen op basis van een percentage van de waarde van de landbouwgrond.

Ecologisch rendement

Gelukkig zie je ook verpachters die kijken naar het ecologisch rendement. Zij begrijpen heel goed dat je als eigenaar van landbouwgrond direct invloed kan hebben op het milieu en de omgeving. Aspecten als langdurige pacht en een gereguleerde pachtprijs zijn voor deze groepen juist een belangrijke voorwaarde. Het is daarnaast mogelijk om bijvoorbeeld afspraken te maken over duurzaamheid, bodem of het vergroten van de biodiversiteit. Voor een groeiende groep mensen is dit een waardevol argument om te investeren. Veel waardevoller dan een procent meer rendement.

Modernisering pachtstelsel

De agrarisch ondernemers in Nederland zijn een aantrekkelijke partij voor de investeerders. Zij willen dat hun grond goed beheerd wordt, de pacht tijdig wordt betaald en dat gemaakte afspraken nagekomen worden. Over het algemeen zaken die voor de Nederlandse boer vanzelfsprekend zijn. Bovendien willen de meeste boeren best praten over specifieke wensen op het gebied van duurzaamheid of biodiversiteit.

Het is nu het moment om ons pachtstelsel te moderniseren. Dat is mogelijk door de pachters te faciliteren met een langlopende pacht en gereguleerde pachtprijzen, de verpachters te faciliteren met een fair economisch en ecologisch rendement en mee te bewegen met de maatschappelijke wensen. De pachtvisie van LTO geeft de juiste richting aan om dit te realiseren.

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.