Hoop en vrees na verkiezingen

D66-leider Sigrid Kaag proost op de winst van de partij. - Foto: ANP
D66-leider Sigrid Kaag proost op de winst van de partij. - Foto: ANP

VVD blijft de grootste partij en de BoerBurgerBeweging komt in de Tweede Kamer. Toch is er vooral vrees voor het landbouwbeleid nu D66 de tweede partij is geworden.

De kiezer heeft gesproken: zoals te verwachten blijft de VVD van Mark Rutte de grootste partij van Nederland. Met 2 zetels winst komt hij op 35 zetels. D66 haalt de PVV in en wordt met 23 zetels de tweede grootste partij. Het gezegde ‘regeren is halveren’ is op het conto van CDA gekomen. De partij verliest 4 zetels en komt op 15. De vierde regeringspartij, de ChristenUnie van landbouwminister Carola Schouten, houdt stand en behoudt 5 zetels.Of dit te danken is aan het landbouwbeleid van Schouten, durft de partij niet te zeggen.

Rituele paringsdans op het Binnenhof

Na de verkiezingen kan de rituele paringsdans op het Binnenhof beginnen. Onder leiding van verkenners Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) wordt gekeken welke opties er zijn om een regering te vormen. Een lastige klus in een sterk verdeeld politiek landschap. Rutte gaf vooraf aan graag samen te willen werken met CDA, maar het is de vraag of CDA ook na het verlies opnieuw mee wil regeren. De 3 partijen komen dan op 73 zetels, waarmee ze nog geen meerderheid hebben. Een vierde partij is nodig. Of ChristenUnie opnieuw bereid is mee te doen, is de vraag. De grotere rol van D66 op medisch-ethische kwesties kan een nieuwe samenwerking moeilijk maken.

Landbouwdossier dreigt hoofdpijnpunt te worden

Een samenwerking over rechts, met nieuwkomer JA21, zorgt cijfermatig ook voor een meerderheid. Bovendien heeft de partij al 8 zetels in de Eerste Kamer. Dat is overigens nog steeds niet genoeg om daar ook een meerderheid te behalen. De afstand tussen JA21 en D66 lijkt op landbouwgebied ook enorm. Met de stikstofcrisis en de woningcrisis en de grote roep om ruimte, dreigt het landbouwdossier een hoofdpijnpunt te worden bij de nieuwe formatie. D66 vindt halvering van de veestapel noodzakelijk; Rutte noemde deze maatregel vorige week in een debat nog belachelijk. Maar wanneer de discussie zal gaan over bouwen of landbouw, kiest VVD zeker ook wel eens voor andere ondernemers dan de agrarische. Voor de boer zou het daarom gunstig zijn als CDA toch binnen boord blijft, om te ambitieuze plannen met de ruimte van de landbouw te temperen.

Forse veranderingen voor veehouderij zeer waarschijnlijk

Alle andere mogelijkheden zullen over links moeten worden gezocht. Rutte heeft de PVV en Forum voor Democratie uitgesloten. Maar wie van de partijen dan ook het idee loslaat dat ze alleen samen in een kabinet willen: dan nog blijven forse veranderingen voor de veehouderij zeer waarschijnlijk omdat dit bij zowel SP, PvdA als GroenLinks hoog op het wensenlijstje staat. De groei van de PvdD is ook een steuntje in de rug van om niet langer te wachten, maar in te grijpen.

Vrees in plaats van hoop

Het is mooi dat de boer en het platteland met de BoerBurgerBeweging een stem in de Kamer hebben gekregen. Ook de komst van JA21 lijkt gunstig voor de landbouw. Maar voor agrarisch ondernemers die op zoek zijn naar vastigheid en minder ingrijpende maatregelen, gloort vooral vrees in plaats van hoop. Met uitzondering van JA21 staat vast de de rechtse partijen ondanks de viervoudiging van FvD oppositie gaan voeren. Het landbouwbeleid dreigt stevig op de schop te gaan.

Vermaas
Mariska Vermaas Redacteur


Beheer