Iedereen geeft eigen draai aan stikstofoverleg

02-09 | |
Bert van Ruitenbeek (Demeter) praat met journalisten over het overleg dat Remkes apart hield met vertegenwoordigers van bio- en natuurboeren. - Foto: ANP
Bert van Ruitenbeek (Demeter) praat met journalisten over het overleg dat Remkes apart hield met vertegenwoordigers van bio- en natuurboeren. - Foto: ANP

Het stikstofoverleg in het Zuid-Hollandse provinciehuis in Den Haag was woensdag weer een mooie vertoning. De landbouworganisaties claimden de uitkomsten als een overwinning.

De hardcore landbouworganisaties hadden bij gespreksleider Johan Remkes afgedwongen dat zij afgelopen woensdag in een apart overleg met het kabinet zouden praten. Ze zetten zich af tegen de biologische boeren, de natuurboeren, de transitiecoalitie voedsel. Het gesprek in twee aktes kwam pas na horten en stoten tot stand.

Het gesprek onder leiding van Johan Remkes werd in twee sessies gesplitst. De eerste ging vooral over de perspectieven voor de boer. De deelnemers waren na afloop eigenlijk best tevreden, al vonden ze het jammer dat de hardcore gangbare landbouw er niet bij zat. Ze hadden alle ruimte en tijd gehad voor hun inbreng.

Willem Lageweg (transitiecoalitie Voedsel) had zich onderweg naar het overleg afgevraagd of hij überhaupt spreektijd zou krijgen, maar doordat hij met andere organisaties was losgeweekt van de negen landbouworganisaties die later op de dag spraken, kon hij zijn ideeën goed voor het voetlicht brengen. Hij stond na afloop bij wijze van spreken te glunderen.

Gebruikmaken van verdeeldheid

Toch, zo klonk het door in de woorden van Bert van Ruitenbeek (voorman van de biologisch-dynamische landbouwkeurmerk Demeter) en Willem Lageweg, schuilt er een gevaar in het opsplitsen van het overleg. Je geeft het kabinet op die manier ook de mogelijkheid gebruik te maken van de kennelijke verdeeldheid.

Gespreksleider Johan Remkes had zich de afgelopen dagen, zo zei hij later in een officiële verklaring, “hogelijk verbaasd over het gedoe over agenda’s. Het was voor mij duidelijk dat een aantal zaken uit het eerste gesprek in dit tweede gesprek aan de orde zouden komen”. Uiteindelijk werd er woensdag vergaderd op basis van de lijst die Remkes op tafel had liggen, die uiteenliep van de het vermaledijde stikstofkaartje tot de hardheid van de stikstofdoelen en het tijdpad. Op dat laatste punt gaf het kabinet niets toe.

Wespennest

Een aantal Zuid-Hollandse boeren had de moeite genomen om bij het provinciehuis poolshoogte te nemen. “U hebt het niet gemakkelijk”, zei een van de veehouders tegen Remkes, die even naar buiten was gekomen voor een rookpauze. Remkes beaamde het: “Ik zeg altijd: ik ben in een wespennest terechtgekomen”, grapte hij.

“Wij hebben de agenda bepaald”, zei Van der Tak met stemverheffing. “De gedwongen inkrimping is van tafel”

Tijdens de gesprekken trok Remkes de voorzittersrol nadrukkelijk naar zich toe. Als politici juridische en politieke argumenten door elkaar haalden, wist Remkes die fijntjes te ontrafelen.

Soort overwinning

De landbouworganisaties (met Sjaak van der Tak als duidelijke voorman) beschreven het gesprek na afloop als een soort overwinning. “Wij hebben de agenda bepaald”, zei Van der Tak met stemverheffing. En hij vervolgde: “De gedwongen inkrimping is van tafel.” Minister Christianne van der Wal hoorde het achter de coulissen aan. “Daar hebben we het helemaal niet over gehad!” zei ze hoofdschuddend, terwijl ze zich naar een volgende afspraak spoedde.

Er zullen de komende weken en maanden gesprekken volgen. Een oplossing ligt nog niet op tafel, maar er wordt weer gepraat.

Braakman
Jan Braakman Redacteur
Meer over


Beheer