Klimaataanpak helpt ook voor stikstof

11-07 | |
In veenweidegebied moet meer stikstof worden gereduceerd, omdat vanwege veenoxidatie het waterpeil zal veranderen. Er zullen daardoor minder koeien rondlopen, dus de uitstoot van CO2 en ammoniak daalt. - Foto: Roel Dijkstra
In veenweidegebied moet meer stikstof worden gereduceerd, omdat vanwege veenoxidatie het waterpeil zal veranderen. Er zullen daardoor minder koeien rondlopen, dus de uitstoot van CO2 en ammoniak daalt. - Foto: Roel Dijkstra

De landelijke klimaataanpak kan een positief effect hebben op de stikstofuitstoot.

Het ministerie van Financiën komt de komende weken met een bijgewerkt model om te berekenen hoe zo efficiënt mogelijk de stikstofuitstoot verminderd kan worden. De effecten van de klimaatplannen worden hierin ook meegenomen.

Voor Kamerleden Caroline van der Plas (BBB) en Pieter Omtzigt is het een reden om op dag één van het reces een spoeddebat aan te vragen. En ze stellen een set Kamervragen waar ze het liefst binnen 24 uur antwoord op willen hebben.

Dagblad NRC schreef er maandag over en had het over een ‘stikstofbonus’: als meer Nederlanders elektrisch gaan rijden, kolencentrales gesloten worden en fabrieken hun schadelijke CO2-uitstoot verminderen, zorgt dat voor fors minder stikstofuitstoot.

Stikstofreductie ook neveneffect van sanering varkenshouderij

Dat is zowel logisch als niets nieuws, als het over landbouwbeleid gaat, grijpen veel dingen in elkaar. Dat geldt niet alleen voor maatregelen om broeikasgassen te verminderen. Kijk bijvoorbeeld naar de saneringsregeling varkenshouderij, die is niet gericht op stikstofreductie, maar heeft wel dat effect. De warme sanering stond in het regeerakkoord van het vorige kabinet en is origineel bedoeld om lokaal geuroverlast te verminderen. Het opkopen van die bedrijven en het schrappen van de dierrechten zorgt ook voor minder ammoniak. Neveneffecten van beleid die in dit geval goed uitkomen en als ‘stikstofwinst’ de boeken ingaat om ruimte te bieden aan blijvers.

Klimaatopgave deels verwerkt in stikstofkaart

In de landbouwparagraaf van het klimaatakkoord zitten geen afspraken over krimp van de veestapel, het verminderen van methaanuitstoot uit de veehouderij moet zoveel mogelijk met technische maatregelen behaald worden. Maar als er straks omwille van stikstof melkveebedrijven worden opgekocht, betekent dat ook minder methaan.

Deels zit de klimaatopgave ook al op die manier verwerkt in de ‘stikstofkaart’: in veenweidegebied wordt met een hoger stikstofreductiedoel gerekend, omdat vanwege veenoxidatie het waterpeil zal veranderen. De grond is daarmee minder geschikt voor melkveebedrijven en dus zullen daar minder koeien rondlopen. Ergo: in die regio’s zowel minder CO2 als ammoniak.

Bij het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit is niets bekend over deze ‘nieuwe berekening’, maar wordt ook erkend dat klimaat en stikstofaanpak een gemeenschappelijk effect hebben: minder uitstoot van ongewenste stoffen. Desgevraagd zegt ook minister Staghouwer maandagmiddag dat de bedoelde cijfers hem niet bekend voorkomen.

Goedkoper om gericht boerenbedrijven uit te kopen

De concept-berekening van het ministerie van Financiën uit juni ging over de vraag wat de meest effectieve manier is om de stikstofuitstoot terug te brengen. Daaruit bleek dat het goedkoper is en beter werkt om heel gericht bedrijven uit te kopen dan om heel veel boeren een deel van hun uitstoot te laten terugbrengen. Het is bijvoorbeeld goedkoper om pluimveehouders uit te kopen dan melkveehouders.

In dat model was niet alleen het effect van klimaatregelen buiten beschouwing gelaten, maar ook “technische maatregelen die kunnen bijdragen aan stikstofreductie”. Beide punten worden uitgewerkt in het model dat deze zomer naar de Kamer gaat.

FDF: geen stop op boerenacties

Farmers Defence Force is blij met deze observatie: Boeren zijn volgens voorman Mark van den Oever nog altijd niet van plan om nu te stoppen met actievoeren. “De regering zit nu in zijn achteruitversnelling, nu gaat het gas erop bij ons. Er komt geen stop op de acties, we willen eerst concrete toezeggingen”, aldus Van den Oever.

van Rooijen


Beheer