Landbouw Collectief boekt resultaten in stikstofdossier

Premier Mark Rutte en landbouwminister Carola Schouten spreken op het Catshuis met het Landbouw Collectief over de stikstofproblematiek. - Foto: ANP - Foto: Sem van der Wal
Premier Mark Rutte en landbouwminister Carola Schouten spreken op het Catshuis met het Landbouw Collectief over de stikstofproblematiek. - Foto: ANP

Minister Schouten schrijft aan de lopende band brieven. Er ligt een ‘stikstof-akkoord’ dat van de boerenorganisaties geen akkoord mag heten. Waar staan we nu? De balans opgemaakt: er is al flink wat bereikt.

Maandag het Catshuis-ontbijt met premier Rutte en minister Schouten, gevolgd door lang beraad van het Landbouw Collectief. ’s Avonds een brief met belangrijke nieuwe stappen van de minister, onder meer de belofte dat bedrijven met een PAS-melding veilig zijn. Dinsdag de spoedwet door de Eerste Kamer en de mededeling van de minister dat er een ‘akkoord’ is bereikt met het Landbouw Collectief.

’s Avonds laat, terwijl de actiedag 18 december feitelijk al begonnen is, vanuit LTO-kring iets over de inhoud van het ‘akkoord’, meteen gevolgd door ontkennende geluiden van onder meer de FDF. En woensdagochtend dan echt een mededeling van het Landbouw Collectief, inclusief FDF: er is een lijst met ‘basisafspraken’ met het ministerie. Tijd voor wat orde in de chaos: wat is er bereikt?

Beweiden

Belangrijkste nieuws van woensdag is de (nieuwe) toezegging van het kabinet dat beweiden en bemesten niet vergunningplichtig worden. De toezegging is opmerkelijk, omdat donderdag het advies van de commissie-Remkes hierover wordt verwacht. De minister heeft daar niet op willen wachten. Van Remkes zullen we mogelijk horen hoe dit dan geregeld kan worden.

Geen generieke krimp

Veel punten waren al van meet af aan bekend. Zo heeft minister Schouten steeds gezegd dat ze geen gedwongen bedrijfsbeëindigingen wil en geen generieke krimp van de veestapel. Ook afspraak nummer 2 in de lijst – een eensluidend beleid in alle provincies – is al werkelijkheid.

Vorige week gingen de provincies akkoord met de nieuwe beleidsregels, die overeenkomen met wat Den Haag wil. De regels voor intern en extern salderen zijn nu overal gelijk en vergunningverlening is weer mogelijk, uitgezonderd in Friesland, dat een slag om de arm houdt. Tegen de zin van het collectief in blijft de 30% afroming bij extern salderen, en blijft de latente ruimte niet altijd behouden. Bij salderen vervalt, uitzonderingen daargelaten, de ruimte tussen vergunning en gebouwde stalcapaciteit.

PAS-meldingen gelegaliseerd

Een voor boeren heel belangrijke ‘buit’ is daarnaast de toezegging dat PAS-meldingen worden gelegaliseerd. Die toezegging heeft Schouten maandagavond, dus niet lang na het Catshuis-ontbijt, per brief gedaan.

En dan dat andere heikele punt: de drempelwaarde. Die komt er, maar geen nationale. Er komen regionale drempelwaardes. Een landelijke norm zit er niet in, had Schouten al eerder vastgesteld.

Stoppersregeling varkenshouderij

Over de stoppersregeling varkenshouderij bevat de afsprakenlijst wel opmerkelijk nieuws. Het Landbouw Collectief start een rechterlijke procedure tegen het kabinet om af te dwingen dat ammoniakruimte die vrijkomt door de regeling, beschikbaar blijft voor de sector. Het kabinet zegt dat dat voor de eerste tranche van € 120 miljoen niet kan, en dat alleen de stikstofruimte die vrijkomt bij de tweede tranche van € 60 miljoen ‘beschikbaar blijft voor economische ontwikkeling’.

Ammoniakruimte

En wat gebeurt er met ammoniakruimte die op een andere manier vrijkomt in de landbouw? Een harde eis van het Landbouw Collectief was dat die behouden blijft voor de sector. Het kabinet staat daar wel sympathiek tegenover, maar wil zich er niet op vastleggen. Wel gaat het kabinet ‘met provincies in gesprek hoe (door middel van gebiedsprocessen) voorkomen wordt dat ongecontroleerd veehouderijbedrijven worden opgekocht en regio’s worden leeggekocht.’ In ieder geval kunnen ammoniakrechten tijdelijk verleased worden.

Nertsenhouders

De nertsenhouders hebben echt baat bij de inzet van het collectief. Ze krijgen geen extra geld, maar de regeling voor flankerend beleid wordt wel verbeterd, zodat de beschikbare € 36 miljoen beter bereikbaar is voor de ondernemers.

Over de commissie-Hordijk, die de meet- en rekenmethodes over stikstof gaat bekijken, is afgesproken dat het Landbouw Collectief ook vertegenwoordigd wordt. Onduidelijk is nog of er nu naast de al eerder benoemde Jaap Hanekamp nog iemand vanuit de landbouw bij komt.

Herijking Natura 2000

Er moet nog heel wat gebeuren voor alle punten verzilverd zijn. De herijking van Natura 2000, waarbij het collectief via een klankbordgroep betrokken wordt, wordt nog een lang verhaal, evenals het doorlichten van de meetmethodes. Ook is het nog spannend wat Schouten doet met de productierechten bij extern salderen.

Verder is het gissen naar eventuele regionale opkoopregelingen, en naar wat provincies en ‘de markt’ financieel kunnen bijdragen naast de door het kabinet toegezegde half miljard euro, waarvan de helft voor natuurherstel.

Niet voor niets zijn er al afspraken gemaakt voor vervolgoverleg – wel een bewijs dat het kabinet in het Landbouw Collectief een blijvende gesprekspartner ziet.

Mede-auteur: Jan Braakman

Oppewal
Johan Oppewal chef-redacteur


Beheer