Landbouw in het nieuwe kabinet

van der Weijden
Wouter van der Weijden Directeur van Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu
Informateur Herman Tjeenk Willink. Foto: ANP
Informateur Herman Tjeenk Willink. Foto: ANP

Om het vertrouwen van boeren in de politiek te herstellen moet het kabinet een eerlijk verhaal vertellen en dan ook woord houden.

De kabinetsformatie is begonnen met een verfrissende aanpak door informateur Tjeenk Willink. Hij stelt de inhoud weer centraal, ontving eerst de kleinste partijen en laat zich ook door de ombudsman adviseren. Hoofdthema wordt het herstel van vertrouwen tussen Kamer en kabinet, en tussen bevolking en overheid. Ook het vertrouwen van de boeren in de politiek heeft herstel nodig.

Als de gevestigde belangenorganisaties opnieuw om de tafel gaan zitten, krijg je al gauw herhaling van zetten

Hoe kan dat worden bereikt? Het kabinet heeft na een motie van de Tweede Kamer aan de SER gevraagd om een verkenning uit te voeren als eerste stap op weg naar een ‘langjarig economisch en ecologisch duurzaam toekomstperspectief voor de landbouwsector’. Ik ben daar sceptisch over. Als de gevestigde belangenorganisaties opnieuw om de tafel gaan zitten, krijg je al gauw herhaling van zetten.

Burgerberaad Landbouw

Meer zie ik in een frisse aanpak in de vorm van een Burgerberaad Landbouw, waarin boeren en burgers met elkaar in gesprek gaan om hun zorgen en wensen te delen en oplossingen te bedenken. Dick Veerman van Foodlog noemt dat de ‘onderheid’. Maar zo’n beraad vergt tijd en intussen moeten er onder andere over stikstof al wel enkele knopen worden doorgehakt. Daarbij moet het nieuwe kabinet een eerlijk verhaal vertellen. Ik denk aan het volgende:

  • Beste boeren, onze samenleving wil meer ruimte voor woningen, bedrijven, waterberging, recreatie en natuur. Dat kost grond en die zal grotendeels van de landbouw moeten komen.
  • Om natuurgebieden te sparen moeten ook de stikstofemissies omlaag: uit de landbouw, de industrie, het verkeer en de buurlanden. Dat betekent onder andere minder vee, vooral rond natuurgebieden; maar we willen wel dat daar koeien blijven, ook voor het landschap.
  • Daar waar landbouw niet meer past, gaan we boeren niet wegpesten maar fatsoenlijk uitkopen.
  • We hebben straks nog steeds het overgrote deel van de landbouwgrond nodig: voor onze voedselproductie, onze economie en ons cultuurlandschap. De boeren daar gaan we economisch perspectief bieden en steunen.
  • We willen geen wildgroei, maar ruimtelijke ordening. Daar komt weer een minister voor.
  • Voor het bredere verhaal wachten we het Burgerberaad Landbouw af. We zeggen nu al toe dat we alle aanbevelingen daarvan aan het parlement gaan voorleggen.

En dan komt het moeilijkste: woord houden.

van der Weijden
Wouter van der Weijden Directeur van Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.