Leefmilieu vooropstellen in landbouw- en stikstofbeleid

05-12-2019 | |
Bongers
Foto: Jan Willem Schouten - Foto: Jan Willem Schouten
Foto: Jan Willem Schouten

We betalen nu een hoge prijs voor het falende landbouwbeleid van de afgelopen decennia, vindt Rob Bongers. Leefmilieu, in de breedste zin van het woord, moet vanaf nu de hoogste prioriteit krijgen bij alle toekomstige maatregelen.

Ruilverkaveling was in de vorige eeuw het toverwoord om grotere agrarische efficiëntie en economische voorspoed te bereiken. Dat leidde tot onherstelbare schade aan natuur en landschap. Destijds werd dat zonder noemenswaardige discussie aanvaard, want de algemene gedachte was dat er genoeg natuur overbleef. De schaalvergroting door ruilverkaveling werkte uiteindelijk vooral de industrialisatie van de landbouw in de hand.

Als Nederland naar de Duitse verhoudingen wil van inwoners, oppervlak en dieraantallen, zou onze veestapel met meer dan 50 % moeten inkrimpen.

Beleid maken is niet alleen vooruitzien, maar vooral ook op tijd ingrijpen en bijsturen. Een goede langetermijn-risicoanalyse van de effecten op ons leefmilieu zijn hierbij van cruciaal belang.

Aanvaardbare stikstofuitstoot

Om te komen tot een volgens Europese richtlijnen maximaal aanvaardbare stikstofuitstoot kom je inderdaad uit op een reductie van de veestapel met circa 50%. Als Nederland naar de Duitse verhoudingen wil van inwoners, oppervlak en dieraantallen, zou onze veestapel met meer dan 50 % moeten inkrimpen. Ook vergeleken met België en Denemarken is de conclusie niet anders, ons land houdt verhoudingsgewijs een te grote veestapel.

Waar de grens precies ligt, is moeilijk aan te geven. Maar om ons land leefbaar te houden, zullen we op termijn meer de Europese verhoudingen moeten nastreven en daarvoor zijn er maar twee oplossingen: minder mensen of minder dieren.

Hoe kun je een geloofwaardige oplossing aandragen voor een probleem dat volgens jou niet bestaat?

Het rapport van het Landbouw Collectief ontkent het stikstofprobleem. De titel ‘Uit een gecreëerde Impasse’ maakt dat al duidelijk. Hoe kun je een geloofwaardige oplossing aandragen voor een probleem dat volgens jou niet bestaat?

Opvallend in het rapport is de krampachtige houding om de huidige situatie te handhaven. Er is weinig bereidheid om structureel bij te dragen voor het omlaag brengen van de stikstofuitstoot. Er wordt geen ruimte gegeven om dierrechten in te leveren, zelfs niet de onbenutte.

Sympathie voor hardwerkende boeren

We kunnen niet anders concluderen dat het Landbouw Collectief in alle haast een rapport heeft geproduceerd met weinig inhoud. Het voorstel om de samenstelling van het veevoer te wijzigen, de mest te verdunnen en meer weidegang te bevorderen levert slechts een paar procent stikstofbesparing op. Het is daarom ook niet goed te begrijpen waarop de gevraagde financiële bijdrage van 2,9 miljard aan de overheid is gebaseerd. Begrijp ons niet verkeerd: wij hebben sympathie voor hardwerkende echte boeren, maar veel minder voor de zetbazen van industriële landbouwbedrijven en de veevoederindustrie. Die laatste twee voeren helaas het hoogste woord in de huidige stikstofdiscussie.

Leefmilieu, in de breedste zin van het woord, moet daarom vanaf nu de hoogste prioriteit krijgen bij alle toekomstige landbouwmaatregelen

Verantwoordelijkheid nemen

Laten we lering trekken uit het verleden. De bloeiende textiel- en mijnbouwindustrie bleken ondanks jarenlange overheidssubsidies niet meer levensvatbaar. Natuurlijk was dat traumatisch voor de direct betrokkenen, maar de sanering is correct met overheidsgeld opgelost. Laten we dit in ons achterhoofd houden als er gesproken gaat worden over saneringen in de agrarisch sector.

Laten we vooral niet vergeten dat wij met zijn allen verantwoordelijk zijn voor het leefbaar en gezond achterlaten van ons land voor de generaties die na ons komen. Leefmilieu, in de breedste zin van het woord, moet daarom vanaf nu de hoogste prioriteit krijgen bij alle toekomstige landbouwmaatregelen.



Beheer