Locatiemanagers: ‘Melk verwaarden was en is onze drijfveer’

09-05 | |
Carl Eric Grootendorst (L) en Sikko van der Tuin (R). Foto: Jan Willem van Vliet
Carl Eric Grootendorst (L) en Sikko van der Tuin (R). Van der Tuin en Grootendorst twijfelen er niet aan dat hun fabriek nog heel lang op deze locatie melk blijft verwerken. Foto: Jan Willem van Vliet

De fabriek van FrieslandCampina in het Groningse Bedum bestaat honderd jaar. Met een capaciteit van 1 miljard liter melk per jaar is het een van de grootste zuivelfabrieken in het land. In gesprek met locatiemanagers Sikko van der Tuin en Carl Eric Grootendorst over de voortdurende veranderingen in de zuivelmarkt.

Natuurlijk zijn Sikko van der Tuin en Carl Eric Grootendorst trots op hun zuivelfabriek in Bedum (Gr.). Die bestaat nu precies honderd jaar. De twee locatiedirecteuren praten in gloedvolle bewoordingen over de geschiedenis, ook al werken ze er beiden nog maar een paar jaar. Het gesprek gaat over de miljard liter melk die hier jaarlijks wordt verwerkt tot allerlei soorten kaas en ingrediënten voor kindervoeding, over nieuwe afzetmarkten in Azië en Zuid-Amerika, over de bijna farmaceutische kwaliteitseisen die hier worden gehanteerd.

Locatie bevat twee fabrieken

Maar nog meer gaat het gesprek over de mensen die in Bedum dag in, dag uit er alles aan doen om de melk van de leden-melkveehouders te verwaarden. Van der Tuin: “Pas mocht ik een praatje houden voor een van onze medewerkers die met pensioen ging. Hij werkte hier 48 jaar, nog steeds gemotiveerd.” Grootendorst: “We zijn bezig om een nieuwe lijn op te zetten voor de productie van biologische ingrediënten voor kindervoeding. Ik overleg daarvoor met drie werknemers met bij elkaar 110 jaar ervaring in deze fabriek. Dat maakt mij nederig.”

De productielocatie van FrieslandCampina in Bedum omvat twee fabrieken. In de ene wordt natuurgerijpte kaas en foliekaas gemaakt onder leiding van Van der Tuin. De andere fabriek produceert ingrediënten voor kindervoeding. Daar zwaait Grootendorst de scepter. Er werken bij elkaar zo’n 300 mensen.

Die motivatie van de oprichters toen, meerwaarde creëren uit melk, zie ik terug bij al onze medewerkers

In 1921 begon de Coöperatieve Fabriek voor Zuivelproducten met het maken van boter, gecondenseerde melk, kaas en melkpoeder. Van der Tuin: “Melk is bederfelijk, verwerking leidt tot langer houdbare producten. Uit welbegrepen eigenbelang besloten melkveehouders om dit samen te doen. Bijna elk dorp kreeg zijn eigen coöperatieve melkfabriek. Die motivatie van de oprichters toen, meerwaarde creëren uit melk, zie ik terug bij al onze medewerkers.”

Biologische kindervoeding

Meer opbrengst halen uit melk dwingt de onderneming om in te spelen op de veranderende marktomstandigheden, zegt Grootendorst. “Daardoor verandert ons assortiment doorlopend. In de tachtiger jaren zijn we hier gestart met kindervoeding omdat de markt erom vroeg. Onze hoogwaardige halffabricaten leveren nu een grote bijdrage aan het rendement van de hele coöperatie FrieslandCampina. Nu duiken we in biologische kindervoeding en weer is de markt leidend. De wereldwijde vraag in dit zuivelsegment groeit en wij willen daarin een grote speler worden. Dat gaat ons ook lukken.”

Geen moeite met kritische leden

Leden zijn kritischer over het functioneren van hun coöperatie dan in de beginjaren. Er worden vraagtekens gezet bij de noodzakelijke investeringen om nieuwe markten te veroveren. Van der Tuin: “Prima die kritiek, dat houdt ons scherp. Daarom ga ik ook graag naar ledenvergaderingen om het gesprek aan te gaan. Dan kan ik vertellen dat ik hier op de fabriek grote klanten ontvang die vragen stellen over wat wij doen aan dierwelzijn, biodiversiteit en klimaat. De markt verandert en daar moeten wij in meebewegen en onze melkveehouders dus ook.”

Ook Grootendorst heeft geen moeite met ledenveehouders die lastige vragen stellen. “Niet voor iedereen is duidelijk wat wij hier doen. Het is onze verantwoordelijkheid om dat uit te leggen. Het rendement en dus de melkprijs is voor ons leidend. Als coöperatie nemen we wel beslissingen voor de langere termijn. Dat vraagt om investeringen die niet op korte termijn zijn terugverdiend. Daar hebben we af en toe pittige discussies met boeren over. Wie meer wil weten, kan ons uitnodigen. Heel graag zelfs.”

Maar niks blijft hetzelfde. De laatste jaren zijn we hard bezig om hier klimaatneutraal te produceren

Enkele muren van de oude fabriek zijn nog steeds zichtbaar, binnen liggen in vitrines zuivelproducten die hier in Bedum zijn geproduceerd. De geschiedenis wordt gekoesterd. Van der Tuin en Grootendorst twijfelen er niet aan dat hun fabriek nog heel lang op deze locatie melk blijft verwerken. Van der Tuin: “Maar niks blijft hetzelfde. De laatste jaren zijn we hard bezig om hier klimaatneutraal te produceren. Er zijn flinke stappen gezet. Voor onze boeren ligt hier ook een uitdaging. Dat we hierin als een gezamenlijk team optrekken, wordt steeds belangrijker.”

van Cooten
Aart van Cooten Freelance redacteur



Beheer