LTO wil beter aardappelcontract door wegvallen middelen

De kostprijs van aardappelen stijgt door het wegvallen van middelen met 3 cent per kilo, volgens LTO. De vraag is nu in hoeverre telers dat terugzien in de contractprijzen.

LTO vindt dat de kostprijsverhoging als gevolg van het wegvallen van Reglone en chloorprofam moet worden doorberekend in de contractprijs voor fritesaardappelen. LTO becijfert de duurdere loofdoding en kiemremming op 3 cent per kilo, € 30 per ton. Dat is niet niks. Waar bij een opbrengst van € 150 per ton bij levering in april, de teelt tot nu toe rendeerde, is als er niks gebeurt in één klap sprake van een verliesgevende teelt. Dus is compensatie nodig, redeneert LTO.

Competitieve fritesaardappelmarkt

Alleen werkt het zo niet. De prijsvorming in de fritesaardappelcontracten is jaarlijks een spectaculaire balanceeract. Om zich aan de afzetkant niet uit de zeer competitieve markt te prijzen willen de fabrieken geen halve cent te veel betalen.

Daartegenover proberen ze voor die laagst mogelijke prijs wel zoveel mogelijk goede aardappelen binnen te hengelen. Dus geen 14 cent betalen als telers de aardappelen ook voor minder willen meegeven, maar wel weer net zoveel betalen dat niet een ander er met de aardappelen vandoor gaat. Of dat de akkerbouwer zou besluiten om van arren moede wat anders te gaan telen.

Concurreren op prijs en leveringsvoorwaarden

Het is een complex en voor de teler vaak ook ondoorzichtig spel, waarbij behalve op prijs ook op leveringsvoorwaarden wordt geconcurreerd. Reken er dus maar niet op dat de grote verwerkers deze of volgende maand zomaar met contracten komen waarin de 3 cent van LTO zichtbaar zijn verwerkt. Het zou wat zijn; dan kunnen ze meteen ook even de 5 cent kostprijsstijging sinds 2010 meenemen die akkerbouwvakbond NAV vorig jaar al becijferde.

Uitgangspositie telers verbetert

Aan de andere kant, er is verandering op til. De uitgangspositie van aardappeltelers wordt beter. De frites voor wereldwijde export is niet aan te slepen. Voortdurend wordt in dit deel van de wereld verwerkingscapaciteit bijgebouwd. De vraag naar aardappelen wordt daarmee alsmaar groter. Of mogen we we al bijna spreken van ‘het gevecht om’ de aardappel?

Wat bij die verbeterde positie van de telers zeker ook meetelt, is dat door goede rendementen verwerkers ook wat meer voor hun grondstof kúnnen betalen.

Testcase voor Aviko-contract

Sowieso wordt de ‘3 cent van LTO’ een testcase voor het prijsindexcontract waarmee Aviko een jaar geleden op de markt kwam. In dit doorrol meerjarencontract wordt de kostprijsstijging meegenomen in de contractprijs. 2019 is het referentiejaar. De daarop volgende seizoenen wordt de contractprijs verhoogd of verlaagd met de kostenindex. “Met dit contract willen we een duidelijk signaal geven naar onze telers. Kostenindexeringen moeten in principe vertaald worden in de contractprijzen”, zei Dick Zelhorst, directeur van Aviko Potato, in februari 2019. “Hiermee willen we de jarenlange ‘varkenscyclus’ doorbreken en volatiliteit in de prijs voor vrije aardappelen niet meer van invloed laten zijn op de contractprijzen van het oogstjaar erop.”

Heldere taal. Het is afwachten hoe duidelijk het signaal van Aviko Potato nu wordt en of er bij aardappelen voor de lange bewaring 20% op de prijs bij komt. Zelhorst laat weten nog steeds achter de uitgangspunten van het prijsindexcontract te staan. “Volgens een onafhankelijke berekening gaat het alleen niet om € 30 maar om € 15 per ton bij lange bewaring. Ik ben nog in gesprek met de telerscommissie over wat we in het contract opnemen.“
Gevraagd naar de overige contracten verwijst Zelhorst naar België. Daar zijn de eerste reguliere contractenprijzen voor oogst 2020 met € 6 per ton verhoogd.

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.