Skip to content

Marktkansen voor etnisch voedsel in Nederland

Inspelen op de wensen van etnische groepen in Nederland biedt kansen. Vooral op het gebied van korte ketens.

Marktkansen voor etnisch voedsel in Nederland premium

Jan Willem van der Schans, expert korte en ultra korte voedselketens. Foto: Roel Dijkstra Fotografie / Dennis Wisse

Inspelen op de eetwensen van etnische groepen in Nederland biedt kansen. Vooral op het gebied van korte ketens. Dat zegt Jan Willem van der Schans, expert korte en ultrakorte voedselketens, over de marktkansen voor etnisch voedsel in Nederland.

Onderzoeker Jan Willem van der Schans is jarenlang werkzaam geweest bij Wageningen Economic Research met korte ketens als specialisatie. In 2009 schreef hij de publicatie ‘Marktkansen voor etnisch voedsel en etnische diensten’. “Aanleiding voor het onderzoek was destijds de Taskforce Multifunctionele Landbouw, die vroeg of we de product-/marktcombinaties tussen boeren en etnische consumenten systematisch in kaart konden brengen”, vertelt Van der Schans, die inmiddels zelfstandig onderzoeker en adviseur is en onder meer coachingstrajecten verzorgt over korte ketens voor boeren.

“We moeten ervoor zorgen dat onze Marokkaanse, Turkse en Surinaamse medelanders de weg naar de boer weten te vinden”

Bij multifunctionele landbouw is het van belang de boeren te verbinden aan de maatschappij, legt Van der Schans uit. “We moeten ervoor zorgen dat onze Marokkaanse, Turkse en Surinaamse medelanders de weg naar de boer weten te vinden. Zodat de boeren ook voor allochtone Nederlanders kunnen produceren.”

Korte keten

Hoewel de etnische keten per definitie bijna gerelateerd lijkt aan een lange keten, ziet hij juist kansen in korte ketens. “Kousenband wordt vaak geïmporteerd uit Suriname, maar is ook uitstekend in Nederland te telen. Zo ontstaat een vers product van een betere kwaliteit, dat veel minder voedselkilometers heeft afgelegd. Kousenband leent zich daar in mijn ogen uitstekend voor. Het bedrijf Amar is hier in 2015 mee gestart.”

Hij ziet nog veel meer kansen. “Als ik op vrijdagmorgen in Rotterdam de groothandelsmarkt bezoek, dan liggen daar de balen munt uit Marokko te wachten. In Marokko is er momenteel bijna geen water. Waarom importeren we munt, dat in principe vol water zit, naar Nederland, terwijl we het uitstekend zelf kunnen verbouwen?”

Uitkomsten onderzoek

Volgens Van der Schans zijn er allerlei etnische product-/marktcombinaties, waarvan is aangetoond dat ze succesvol zijn. Ter illustratie noemt hij een biologische druiventeler uit het Westland die druiven teelt waar ook mensen met een moslim-achtergrond belangstelling voor hebben. “Tijdens de ramadan worden de druiven ’s nachts of ’s morgens vroeg opgehaald, zodat ze na zonsondergang gegeten kunnen worden. De mensen zijn zo blij met de druiven, dat de prijs eigenlijk geen issue is.”

Nog een voorbeeld: “Bij Islamitisch eten is het belangrijk dat er tijdens het offerfeest een lam wordt geslacht dat ze van te voren in de ogen hebben gekeken. Dat betekent dat ze geen lam van een industriële slachterij kunnen kopen. Boer Jan Vander Perre uit Londerzeel heeft daar slim op ingespeeld door ervoor te zorgen dat de families van te voren zelf een lam op zijn boerderij kunnen uitzoeken.” Hij ziet allerlei lessen voor de landbouw. “We moeten van lage kosten naar toegevoegde waarde voor een specifieke doelgroep. Dat kan door een markt te creëren voor producten die niet inwisselbaar zijn, zoals de lammeren voor het offerfeest.”

Mainstream produceren

Daarnaast kunnen specifieke etnische lekkernijen mainstream worden gemaakt, vervolgt de wetenschapper. “Denk bijvoorbeeld aan de Syrische grillkaas. In eerste instantie was de kaas alleen bestemd voor de Islamitische doelgroep, maar nu is deze ook op de Nederlandse markt geïntroduceerd.”

Daarbij speelt marketing een cruciale rol om het verhaal van de kaas over te dragen op Nederlandse klanten, maar is ook de samenwerking met iemand van een etnische cultuur heel belangrijk. “Een ethische ondernemer is nodig om de kloof te dichten. Diegene weet precies hoe het product gemaakt moet worden en op welke manier het aan de etnische bevolking verkocht kan worden. Hij kan ervoor zorgen dat de markt op een goede manier wordt aangevlogen.”

“Een ethische ondernemer is nodig om de kloof te dichten”

Nieuwe groentevarianten

Ook het aanbieden van net iets andere varianten groente biedt kansen, vervolgt Van der Schans. “Onze Nederlandse aubergines zijn egaal paars van kleur en liggen te glimmen in de schappen. Maar de meeste Turken vinden deze aubergines er veel te industrieel uitzien. Zij kopen het liefst aubergines met een wat afwijkende vorm die deels ook  witgekleurd zijn. Deze worden speciaal vanuit Turkije naar Nederland geëxporteerd, maar kunnen ook prima in ons land in een kas worden verbouwd. Helaas wordt dit in Nederland nog weinig gedaan. Vooral omdat tuinders bang zijn dat de markt te klein is.” Toch liggen er in zijn ogen zeker mogelijkheden. “Er zijn voorbeelden te noemen waarbij het wel gelukt is. Zoals tomaten die speciaal voor de Japanse markt in het Westland worden gekweekt.”

Vegetarische keuken

Van der Schans noemt etnische maaltijden heel geschikt voor de vegetarische keuken. “Dierlijke ingrediënten worden -bijvoorbeeld in een bedrijfsrestaurant- vervangen door iets plantaardigs zoals kikkererwten. Sommige werknemers reageren daarop door heel hard te roepen dat ze hun gehaktbal terug willen. Dat kun je wellicht oplossen door bijvoorbeeld een weeklang een vegetarisch Indonesisch of Indiaans menu aan te bieden. Door er een culturele beleving van te maken, kun je discussie voorkomen.”

“Door er een culturele beleving van een vegetarisch menu te maken, voorkom je discussie”

Een keerzijde is volgens hem dat er Nederlanders zijn die vinden dat etnische groepen gerechten als Hollandse stamppot moeten eten, omdat ze anders niet ingeburgerd raken. “Dat is jammer, want ik pleit juist voor een culinaire en culturele diversiteit. Zaken rond verschillende geloofsovertuigingen liggen best gevoelig, maar eten verbindt. Laten we niet gaan polariseren, maar genieten van elkaars rijke eetcultuur. Er zijn veel mooie voorbeelden van producten uit andere culturen die zijn doorgebroken in de Nederlandse keuken, zoals het Indonesische sateetje. Ook de Kapsalon vind ik geniaal: een combinatie tussen shoarma en oer-Hollandse friet. Ik denk dat we die mix in de toekomst nog veel vaker gaan zien.”

Snel delen

Afbeelding
Wendy Noordzij

Freelance redacteur

Misset Uitgeverij B.V. Auteursrecht voorbehouden

Algemene voorwaarden Privacy Cookies

Beheer
WP Admin