Meer actie nodig wegens verstoorde kunstmestmarkt

19-11 | |
Lambert
Christiane Lambert voorzitter van Copa, de koepel van Europese boerenorganisaties
Copa: Kunstmest is een sleutelfactor in de landbouw. Het is zeer verontrustend dat er geen duidelijk beleid is voor dit probleem. – Foto: Jan Willem van Vliet
Copa: Kunstmest is een sleutelfactor in de landbouw. Het is zeer verontrustend dat er geen duidelijk beleid is voor dit probleem. – Foto: Jan Willem van Vliet

De kunstmestmarkt is danig verstoord. De Europese Commissie heeft maatregelen aangekondigd, maar Christiane Lambert vindt dat die zwaar tekortschieten.

In het licht van de voortdurende crisis op de kunstmestmarkt heeft de Europese Commissie een visie gepresenteerd voortbordurend op een rapport over voedselzekerheid uit het afgelopen voorjaar. Voor ons is de teleurstelling over dit verhaal even groot als de verwachting die we hadden. Er is simpelweg geen antwoord gegeven op de vragen waar Europese boeren nu mee kampen.

Al twee jaar lang zijn de prijzen voor kunstmest die in de landbouw gebruikt wordt, aan het stijgen. Er zijn niveaus bereikt die we nooit eerder in Europa gezien hebben. Aangewakkerd door de post-covid economische opleving, en daarna verder opgevoerd door de door Rusland begonnen oorlog in Oekraïne, zijn de prijzen voor belangrijke grondstoffen voor kunstmest verdrievoudigd. Nergens ter wereld zijn dergelijke prijsstijgingen aan de orde.

De voorraden die Europese boeren aan meststoffen hebben, zijn snel uitgeput, terwijl prijzen en beschikbaarheid op korte termijn zeer problematisch zijn. Komend voorjaar dreigen acute problemen. De gevolgen van een kunstmesttekort zullen groot zijn voor de oogst van volgend jaar. Hectare-opbrengsten, kwaliteit, bouwplannen, consumentenprijzen en de concurrentiepositie van Europese boeren, alles staat onder druk.

Geen kortetermijnoplossingen

Tegen die achtergrond verwachtte de Europese landbouwsector twee dingen van de Europese Commissie: een pragmatisch antwoord voor de problemen op korte termijn als gevolg van de zwaar verstoorde markt. En ten tweede oplossingen voor de langere termijn voor deze punten: onze grote afhankelijkheid van import van kunstmest en veevoer, het gebrek aan transparantie op de kunstmestmarkt en een duurzame reductie van het gebruik van synthetische kunstmest.

Net als eerder geeft de Commissie wel antwoorden op de vragen voor langere termijn, maar ontbreekt het aan antwoorden voor de uitdagingen van de korte termijn. Ingegeven door ideologische overwegingen weigert de Europese Commissie boeren kortetermijnoplossingen te bieden. Daarmee staat het voortbestaan van veel boerenbedrijven op het spel.

Wat heeft het voor zin om een nieuw verhaal te presenteren met zo weinig nieuwe voorstellen? Ik vind dat moeilijk te begrijpen. De visie van de EU-Commissie voor de lange termijn is duidelijk sinds 2019 en sinds de lancering van de Boer-tot-Bordstrategie. De andere voorstellen waren al in maart naar voren gebracht.

De voorgenomen oprichting van een observatorium voor de kunstmestmarkt juichen wij als Copa en Cogeca toe. Ook het opzetten van een Europese Innovatie Raad voor duurzame landbouw, verbetering van de beschikbaarheid van biologische mestsoorten, verbeterd gebruik van reststromen en de steun voor groene ammoniak, juichen we toe. Maar dit zijn langetermijnmaatregelen en die lossen de grote impact van de huidige tekorten niet op.

Importheffingen opschorten

De Europese Commissie roept de Europese raad van ministers op om een paar dingen te doen: een voorstel aannemen om de invoerheffingen op ureum en ammoniak te schorsen, meer mogelijkheden voor staatssteun en de gasvoorziening voor kunstmestfabrikanten zekerstellen. Maar dit is veel te weinig om de gevolgen van de totaal verstoorde kunstmestmarkt op te vangen. Beter is het om de importheffingen voor alle stikstof- en fosfaathoudende meststoffen op te schorten.

Ook moet de hele logistiek van meststoffen versoepeld worden, en er moet meer flexibiliteit in regelgeving komen. Denk aan het opschorten van de 60 mg/kg cadmiumgrens voor fosfaatmeststoffen, om levering van Noord-Afrikaanse landen (Marokko) in plaats van Rusland mogelijk te maken. Ook willen we een uitzondering of derogatie voor plafonds in de nitraatrichtlijn. En vereenvoudiging van de administratieve regels bij invoer van meststoffen. Verder betreuren we ten zeerste dat het gebruik van renure-materialen niet is versoepeld.

Kunstmest is een sleutelfactor

Vanuit het oogpunt van Cogeca is er ook zorg over de interne samenhang van het hele verhaal. De Commissie legt de bal helemaal bij de lidstaten via staatssteun en strategische GLB-plannen. Dit kan tot belangrijke verstoringen leiden, afhankelijk van hoe de lidstaten hiermee omgaan. Kunstmest is een sleutelfactor in de landbouw. Het is zeer verontrustend dat er geen duidelijk beleid is voor dit probleem.

Meer prijsinformatie over kunstmest vind je op FoodAgribusiness.nl/markt

Meer over


Beheer