Meer nitraat in water onder derogatiebedrijven door droogte

Foto: Henk Riswick -
Foto: Henk Riswick

Door de droogte in de afgelopen jaren is het nitraatgehalte onder derogatiebedrijven gestegen.

Het nitraatgehalte in het grondwater van derogatiebedrijven is vooral in de lössregio gestegen in 2018. Dat is in minder mate ook het geval in delen van de zandregio’s. In de winter van 2018-’19 is ook in de regio’s met klei en veen de nitraatconcentratie toegenomen. De extreme droogte in de afgelopen jaren is een belangrijke oorzaak. Dat schrijft minister Schouten van LNV aan de Tweede Kamer. Ze baseert zich op een updaterapport over de trends in nitraatconcentratie op derogatiebedrijven.

Meer nitraat

De droogte heeft op verschillende manieren invloed op het nitraat in grondwater gehad:

• Lagere grondwaterstanden zorgen ervoor dat er minder afbraak van nitraat is (minder denitrificatie), er spoelt dan meer nitraat uit naar het grondwater;

• Een gewas dat door droogte slechter groeit, neemt minder voedingsstoffen op. Die blijven achter in de wortelzone met meer risico op uitspoeling;

• Minder aanvulling van grondwater door sterkere verdamping, hogere concentratie van nitraat in het water dat wel uitspoelt;

• Waterinlaat in laaggelegen gebieden kan tot gevolg hebben dat water met hogere concentraties in een gebied komt.

Niet overal onder norm

Vanaf 2014 lagen in alle regio’s de gemiddelde nitraatconcentraties op derogatiebedrijven onder de norm van 50 milligram per liter. Op basis van voorlopige cijfers geeft het rapport voor Löss een waarde die gemiddeld uitkomt boven de normwaarde in 2018. Voor klei en veen blijft de waarde onder de norm van 50 milligram per liter, ook in 2019. Voor Zandgrond en Löss zijn de benodigde gegevens voor 2019 nog niet beschikbaar.

Voorlopige cijfers

De minister benadrukt dat het gaat om voorlopige cijfers en dat er ‘oog moet zijn voor de extreme omstandigheden’. Dergelijke omstandigheden ‘zijn boeren natuurlijk niet aan te rekenen’, geeft Schouten verderop in de brief aan.

Nederland is in onderhandeling met de Europese Commissie over verlenging van de Nederlandse derogatie. Daarbij speelt, naast de gegevens over derogatiebedrijven, ook de aanpak van mestfraude een rol.

Esselink
Wim Esselink Voormalig redacteur


Beheer