Melkveehouders voor rechter om I&R-fraude

Zeker twintig melkveehouders zullen de komende maanden worden gedagvaard in verband met fraude met de identificatie en registratie van runderen. Dat meldt het openbaar ministerie.

De rechtszaken vloeien voort uit de I&R-affaire van begin 2018, toen landbouwminister Carola Schouten een grootscheeps onderzoek aankondigde naar vermoedens van fraude bij het fosfaatreductiestelsel in 2017.

Het openbaar ministerie is bezig met de afwikkeling van ruim 140 processen-verbaal die de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft opgemaakt. In ongeveer honderd gevallen is een boete opgelegd, die varieert van € 700 tot € 24.000. Vijf zaken werden geseponeerd en zo’n vijftien dossiers moeten nog worden afgerond.

Fraude met meerlingen

De strafzaak is het slotstuk van een slepende affaire, die in januari 2018 begon met de melding van Schouten dat er bij 7.700 bedrijven sprake was van meer meerlingen dan normaal. Het vermoeden was dat boeren meerlingen hadden geregistreerd in het Identificatie- en Registratiesysteem, om te verhullen dat een vaars had afgekalfd. Daarmee kon een extra koe worden aangehouden die op papier niet meetelde in het fosfaatreductiestelsel.

De fosfaatreductie was in 2017 nodig, omdat de Europese Unie van Nederland verlangde de fosfaatproductie te verlagen tot onder het fosfaatplafond, voordat een stelsel van fosfaatrechten kon worden ingevoerd.

Minister heeft wel spijt, maar maakt geen excuses

Aanvankelijk lag de focus op mogelijke fraude met het fosfaatreductiesysteem, later bleek dat er op veel bedrijven sprake was van onregelmatigheden bij de I&R. Dat leidde in februari 2018 tot een blokkade van 2.200 bedrijven. De commotie die toen ontstond, deed de populariteit van minister Schouten geen goed. De minister heeft wel spijt betuigd over het onterechte beeld dat was ontstaan over de boeren, maar ze bood geen excuses aan voor haar optreden.

Spookrunderen

Uit het NVWA-onderzoek is naar voren gekomen dat bij de 125 bedrijven waarvan de dossiers zijn afgerond, in totaal ongeveer 3.000 runderen te veel werden gehouden. Er werden honderden dieren aangetroffen die wel waren voorzien van een oormerk, maar die niet waren geregistreerd. Het OM spreekt in dit verband van ‘spookrunderen’.

Tegen de bedrijven is proces-verbaal opgemaakt vanwege onregelmatigheden bij het identificatie en registratiesysteem. Niet in alle gevallen is aangetoond dat veehouders het doel hadden daarmee het fosfaatreductiestelsel te omzeilen. In ongeveer de helft van de gevallen was dat zo, aldus het OM.

Advocaat: slordigheden, geen fraude

Advocaat Theo Linssen, wiens kantoor de belangen van ongeveer vijftien melkveehouders in de affaire behartigde, is vooral verbolgen over de grote woorden die de minister aan het begin van de affaire gebruikte.

“Er waren 7.700 bedrijven betrokken, er werd van fraude gesproken in verband met het fosfaatreductieplan. En wat blijft er nu van over? Ja, er zijn bedrijven die de I&R niet op orde hadden, het ging om slordigheden. Dat is geen fraude. Er zitten bedrijven tussen die letterlijk nul euro voordeel hadden van de fouten in de I&R. En geen woord van excuus”, zegt Linssen.

OM: wel sprake van financieel voordeel voor melkveehouders

Volgens het openbaar ministerie was in nagenoeg alle dossiers sprake van een financieel voordeel. Dat boeren de I&R-regels niet goed naleven, wordt hoog opgenomen. Door onjuiste gegevens te verstrekken, wordt het systeem ondermijnd en dat kan risico’s opleveren voor de volksgezondheid en bovendien de bestrijding van dierziekten frustreren.

“Voorop staat altijd dat een professionele ondernemer aan de regels moet voldoen, ook als die complex zijn”, aldus het OM. “Als een ondernemer niet aan die regels voldoet, levert dat een strafbaar feit op, waartegen het OM zal optreden. Niet voor niets zijn bijna alle veehouders in dit dossier beboet.”

Gezond koeien voeren met minder eiwit: hoe doe je dat? Kijk gratis het webinar hierover terug

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.