Moties voor de bühne

Moties
Olaf Ephraim (Groep Van Haga) vroeg via een motie het kabinet te verklaren dat onteigening nooit zal plaatsvinden tegen de wil van de boer. - Foto: ANP

Moties zijn bedoeld om het kabinetsbeleid bij te sturen. Toch wekken sommige de indruk dat ze alleen voor de bühne worden ingediend.

Motiemachine. Die bijnaam krijgt de Tweede Kamer nogal eens. Met de komst van meer partijen in de Tweede Kamer, neemt het aantal moties ook toe. Het afgelopen politieke jaar werden 4.511 moties ingediend. Dat zijn er zo’n 1.300 meer dan tien jaar geleden. In het huidige politieke jaar, dat in september begon en tot nu toe 17 vergaderdagen telde, zijn er inmiddels al 561 moties ingediend.

De vraag is of al die moties zin hebben. Het antwoord is duidelijk: nee. Lang niet alle moties worden aangenomen, sommigen worden zelfs alleen door de partij ondersteund die de motie hebben ingediend. In dat soort gevallen heeft het indienen van de een motie evenveel effect als het gewoon uitspreken van de mening.

BBB aasde op een uitspraak

Vorige week werden bij de Algemene Financiële Beschouwingen twee moties ingediend over een gevoelig onderwerp: onteigening. Voorvrouw Caroline van der Plas van BoerBurgerBeweging aasde op een uitspraak van de Tweede Kamer tegen de gevreesde onteigening van boeren. Onteigening van bedrijven is een van de oplossingsrichtingen die het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft doorgerekend in het kader van het stikstofbeleid. BBB wil hier vanaf en stelde een uitgebreide motie op waarin de partij stelt dat het kabinet voedselzekerheid op de eerste plaatst moet zetten.

De vraag is of al die moties zin hebben. Het antwoord is duidelijk: nee

Van der Plas roept het kabinet op om te stoppen met ‘de miljardenverslindende plannen’ om boeren gedwongen te onteigenen of hun vergunning af te pakken, maar in te zetten op vrijwillige opkoop. Ze gaat er in de motie vanuit dat dit de overheid miljarden aan uitgaven scheelt. Die kunnen vervolgens aan zorg, politie, onderwijs en koopkrachtverbetering van burgers worden uitgegeven. De motie kreeg steun van PVV, FvD, Van Haga, Ja21 en SGP. De overige partijen stemden tegen.

Olaf Ephraim van Groep Van Haga vroeg per motie het kabinet te verklaren dat onteigening van eigendommen, en dan meer specifiek grond en vee, onder geen beding zal plaatsvinden tegen de wil van de boeren en dat te allen tijde de eigendomsrechten van alle boeren gerespecteerd zullen worden. Alleen JA21, BBB, PVV en FvD steunden deze motie.

Achter de hand

Dat de moties niet aangenomen zouden worden, was te verwachten. Onteigening is een middel dat de overheid achter de hand houdt als er niet op een andere manier tot overeenstemming kan worden gekomen. Het instrument wordt nu genoemd bij het stikstofdossier, maar op ander terrein wordt het al langer ingezet. Denk bijvoorbeeld aan de aanleg van wegen.

Demissionair minister Wopke Hoekstra ontraadde de moties. Hij benadrukte dat onteigening het laatste is wat het kabinet wil. “Het is iets wat je ten koste van heel veel altijd probeert te voorkomen, maar je kunt het niet altijd uitsluiten”, aldus Hoekstra.

Laten zien waar partij voor staat

De moties wekken de indruk meer voor de bühne te worden ingediend. Om te laten zien waar de partij voor staat, in plaats van om politieke verandering teweeg te brengen. Omdat partijen alleen maar kunnen stemmen met ja of nee, en zich niet kunnen uiten als ‘liever niet, of ‘bij hoge uitzondering’.

Voorstemmers zijn voor de hele motietekst, niet slechts voor een deel van de motie. Dit geeft de stemmingsuitslag een zwart-wit beeld. Tot frustratie van de partijen die nu op social media worden neergezet als voorstanders van onteigening, terwijl ze dat niet zijn.

Vermaas
Mariska Vermaas Redacteur



Beheer