Nadruk op lange termijn bij pachtbeleid

De Pachtvisie van LTO Nederland is vooral een pachtersverhaal.

De boerenorganisatie wil af van geliberaliseerde pacht voor landbouwgrond en pleit voor invoering van nieuwe gereguleerde pachtvormen die goed zijn voor jonge boeren en voor duurzaamheid. Ook zou de pachtprijs puur gebaseerd moeten worden op de landbouw-opbrengsten, en niet op de grondprijzen of beleggingsrendement. Hoe de norm precies te berekenen – elk jaar bij de bekendmaking van de nieuwe pachtnormen is er weer kritiek – laat de organisatie helaas nog in het midden.

Verpachters niet blij

De verpachters zijn niet blij met dit geluid. Ze waren al in mineur vanwege de fiscale behandeling van grond en de dalende pachtnormen. Ze krijgen aan pacht veelal minder binnen dan ze aan belasting kwijt zijn, klagen ze. Een begrijpelijke klacht, al moet volledigheidshalve vermeld dat hier een forse stijging van de grondprijs tegenover staat van 39% in de afgelopen acht jaar. Grond lijkt toch nog steeds een prima belegging.

Tegengestelde belangen

Pachters en verpachters hebben financieel gezien tegengestelde belangen, dat is een soort natuurwet. Wel hebben ze beide (uiteindelijk) belang bij goed grondbeheer en bij goede onderlinge relaties. De zorgen over groei van vrije pacht ten koste van langer durende reguliere pacht zijn daarom terecht.

De zorgen over groei van vrije pacht ten koste van langer durende reguliere pacht zijn terecht

Pachtbescherming is geen garantie voor goed bodembeheer en kort gebruik leidt niet vanzelfsprekend tot verslechtering van de bodemkwaliteit. Maar iedereen kan bedenken dat bij kort durende pacht in combinatie met hoge prijzen, de focus van de gebruiker vooral zal liggen op maximalisering van de opbrengst, en niet op behoud van bodemkwaliteit – wat per definitie een kwestie van lange adem is en op korte termijn alleen maar geld kost.

Bedrijfszekerheid

Daarnaast is er de behoefte aan bedrijfszekerheid, wat eveneens pleit voor langeretermijncontracten. Al staat die tegenover een groeiende behoefte aan kort durend grondgebruik voor bepaalde teelten, aangejaagd door specialisatie en schaalvergroting.

Regulering nodig

Laat je het aan de vrije markt over, dan weet je het wel. Dan moeten pachters tegen elkaar opbieden en regeert alleen het geld – met pachtafhankelijke bedrijven en de bodemkwaliteit als mogelijke slachtoffers. Zonder regulering en bescherming gaat het niet. Verpachters zeggen bang te zijn dat pacht verdwijnt als die te onaantrekkelijk wordt voor verpachters.

Laat je het over aan de vrije markt, dan moeten pachters tegen elkaar opbieden en regeert alleen het geld

Ze lijken de cijfers op hun hand te hebben. Het areaal reguliere pacht neemt inderdaad gestaag af, ten gunste van de geliberaliseerde pacht. Maar die verschuiving is alleen mogelijk als dat alternatief er is. Zo niet, dan zit er voor de verpachter toch weinig anders op dan een gereguleerde pachtvorm te kiezen. Anders moet hij zelf het gras maaien.

Achterdeur

De keus van LTO voor langdurige pachtrelaties verdient navolging van landbouwminister Carola Schouten, ondanks alle addertjes die er nog onder het gras zitten. Denk aan de voorgestelde verruiming van de teeltpacht met vrije prijsvorming voor ‘hoogrenderende teelten’. Komt daar door de achterdeur toch die geliberaliseerde pacht weer terug?

Nog een addertje is de reductie op de pachtprijs voor jonge boeren en duurzame bedrijven. Terecht zeggen verpachters daar: het moet wel realistisch blijven. Verpachters op hun beurt zijn terecht argwanend over nieuwe mogelijkheden om contracten vroegtijdig af te breken.

Fiscale tegemoetkoming

Slim, daar tegenover, is de suggestie om grondbezitters fiscaal tegemoet te komen. Altijd handig om een deel van de pijn bij de overheid te laten. Dat mag minister Schouten met haar collega van Financiën uitknokken.

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.