Doorgaan naar artikel

Oekraïne schakelt WTO in om export graan mogelijk te maken

Oekraïne WTO

Hongaarse boeren en boerinnen protesteren tegen de import van graan uit Oekraïne. Nu de EU-beperkingen voor import van dit graan zijn opgeheven, komen Hongarije, Polen en Slowakije met eigen importmaatregelen. Foto: ANP

Oekraïne stapt naar de Wereldhandelsorganisatie (WTO) om te voorkomen dat Polen, Hongarije en Slowakije hun grenzen sluiten voor graan uit het in oorlog verkerende land.

De export naar deze zogenoemde frontlijnstaten was voor de zomer door de Europese Commissie aan banden gelegd, omdat het de lokale markten te veel zou verstoren. Afgelopen vrijdag liep deze uitzonderingsregel af en mocht Oekraïne weer gewoon graan naar alle landen in de Europese Unie exporteren. Maar daar zijn de drie landen het niet mee eens.

Volgens de landbouwministers uit Polen, Hongarije en Slowakije zorgde de export van granen en oliezaden ervoor dat de lokale prijzen enorm daalden, met alle gevolgen voor het boereninkomen van dien. Roemenië en Bulgarije, die aanvankelijk ook bezwaar maakten tegen de export van de Oekraïense landbouwproducten, zijn ondertussen om en staan sinds vrijdag wel weer de export toe.

Oekraïne zoekt sinds het begin van de oorlog naar andere manieren om graan te exporteren, aangezien de route via de Zwarte Zee grotendeels door Rusland is geblokkeerd. Een deel gaat via de buurlanden, waaronder dus Polen en Slowakije. En in die landen zijn de komende weken verkiezingen.

Polen heeft exportverbod zelfstandig uitgebreid

Formeel is de reden dat de economie zonder beschermende maatregelen kopje onder gaat. “Het is in het belang van de Poolse boer”, aldus de Poolse premier Morawiecki. En dus heeft Polen het exportverbod zelfstandig uitgebreid. Mais, tarwe en koolzaad mogen ook niet meer op de Poolse markt komen. Slowakije heeft zich bij dit verbod aangesloten.

Hongarije gaat nog verder. De regering van premier Orbán heeft een lijst van 25 producten opgesteld die niet meer uit Oekraïne mogen worden geëxporteerd, waaronder een groot aantal producten die vooral symbolisch zijn, omdat het land ze maar mondjesmaat importeert, waaronder honing, rundvlees en varkensvlees. In Brussel wordt dat vooral gezien als een provocatie van de Hongaarse regering richting de Europese Commissie, omdat premier Orbán al langere tijd ruzie heeft met Brussel; die ruzie gaat over de onafhankelijkheid van de rechtspraak en is zo hoog opgelopen dat de Europese Unie geld voor Hongarije heeft geblokkeerd.

Stap naar WTO

Dat Oekraïne nu naar de WTO stapt is een gebaar richting de Europese Unie. “Het land laat zo zien dat het de discussie niet naar Brussel wil brengen”, zeggen diplomaten. Het land heeft de EU hard nodig om de oorlog tegen Rusland te kunnen voeren.

Ook de Europese Unie aarzelt. Normaal gesproken worden landen die Europese regels aan hun laars lappen gedreigd met een zogenoemde inbreukprocedure oftewel een klacht bij het Europees Hof van Justitie. Maar voorlopig is de toon dat de overtredingen eerst moeten worden onderzocht. Formeel klopt dat, er is altijd een groot verschil tussen de woorden en daden van landen.

Als de Commissie meteen naar het Europees Hof was gestapt dan was dat feit zeker een grote rol gaan spelen in de verkiezingscampagne in zowel Slowakije als Polen.

Roemenië probeert ondertussen een uitweg te vinden door ruimte te laten aan Oekraïne, zodat het land zelf maatregelen kan nemen waardoor

Nederland wil actie tegen Polen en Hongarije

Nederland wil dat de Europese Commissie in actie komt nu Polen, Hongarije en Slowakije op eigen houtje Oekraïense landbouwproducten blijven weren. “Ik heb vandaag duidelijk gemaakt dat dit niet de manier is om met Oekraïne om te gaan”, zegt landbouwminister Piet Adema na overleg met zijn EU-collega‘s.

Prijsinformatie over graan vind je op FoodAgribusiness.nl/markt

Lees meer over

Snel delen

Afbeelding
Bert van Slooten

Redacteur Brusselse Nieuwe en correspondent in Brussel voor F&A

Gerelateerde artikelen

Beheer
WP Admin