Onderbouwing ruimen nertsenbedrijven lijkt klein

De besmettingen met het coronavirus bij nertsenbedrijven zetten landbouwminister Carola Schouten en haar collega Hugo de Jonge van volksgezondheid voor het blok: ruimen of niet?

Een maand geleden maakte landbouwminister Carola Schouten de eerste besmettingen met het coronavirus Covid-19 bij twee nertsenbedrijven bekend. Inmiddels zijn besmettingen bij vier bedrijven vastgesteld en worden alle nertsenbedrijven in Nederland onderzocht op het virus. Toen twee weken geleden ook bleek dat een verzorger van de dieren van een van de besmette bedrijven geïnfecteerd bleek te zijn via de dieren, gingen de alarmbellen extra af.

De zoönosestructuur

De zoönosestructuur werd in het leven geroepen, waarmee niet landbouwminister Schouten, maar minister van volksgezondheid Hugo de Jonge leidend is in de aanpak van de problematiek. Alles gebeurt wel in overleg, want een minister van volksgezondheid heeft geen bevoegdheid om bijvoorbeeld bedrijven te ruimen. Dat heeft de landbouwminister wel. De volksgezondheid is te allen tijde leidend, benadrukt het kabinet.
Nadat de eerste coronabesmettingen bij de nertsenbedrijven bekend werd, klonken de eerste oproepen om de bedrijven te ruimen al. Daar was toen niet direct aanleiding toe, los van dat het juridisch ook niet zo eenvoudig zou zijn. Covid-19 stond niet op de lijst met besmettelijke dierziekten, waardoor het ministerie niet in kon grijpen.

D66 stemde niet voor de motie

Sinds aangetoond is dat in ieder geval twee mensen besmet zijn geraakt door de nertsen, neemt de roep om te ruimen toe. Een meerderheid van de Kamer is voor ruimen. Maar een motie van PvdD die pleit voor ruiming en stoppen van bedrijven, haalde echter geen meerderheid. Met stemmen van PVV, SP, GroenLinks, PvdA, PvdD, Denk en groep Krol Van Kooten stokte de teller op 66 stemmen voor, terwijl er 76 nodig zijn. D66 is ook voor het ruimen en sluiten van de bedrijven, maar stemde niet voor de motie, omdat de motie gericht is op alle bedrijven en D66 wil alleen de besmette bedrijven ruimen, en vindt ook dat bedrijven gecompenseerd moeten worden.

‘Juist in deze tijden moeten we voorzichting omgaan met publiek geld’, twittert Tjeerd de Groot (D66) over zijn stemgedrag. Ook een van de getroffen bedrijven, een aantal dierenartsen en de gemeente Gemert-Bakel roepen via een brandbrief op tot ruimingen. Of ze dit gaan doen is maar zeer de vraag.

De lopende onderzoeken tonen aan dat er geen gevaar is voor de volksgezondheid

Ruimen van dieren is een ultiem middel, dat alleen wordt gedaan als er geen alternatief is. Voorwaarde is dat er gevaar is voor de volksgezondheid, of voor de diergezondheid. De lopende onderzoeken toont aan dat er geen gevaar is voor de volksgezondheid. Het virus is niet aangetoond buiten de stallen. Alleen mensen die in de stal in contact komen met de dieren lopen risico. Op drie van de vier besmette bedrijven blijken de infecties inmiddels uit te doven. Grote vraag is of de nieuw geboren pups ook besmet raken met het virus, waardoor het virus mogelijk nog maanden blijft rondwaren op de bedrijven. Hiermee zou er een virusreservoir kunnen ontstaan op de bedrijven, wat een risico zou kunnen zijn.

Vrijdag worden de eerste resultaten van het epidemiologisch onderzoek verwacht. Het Outbreak Management Team – Zoönosen gaat deze uitslagen duiden en zal hierover een advies aan het kabinet uitbrengen, waarna het kabinet volgende week een besluit neemt.

Nertsen ruimen of niet?

De dieren ruimen uit voorzorg lijkt de meest voor de hand liggende keuze. Voorbereidingen om hiertoe over te kunnen gaan worden genomen. Zeker in Noord-Brabant, waar corona zeer hevig toeslaat en de herinnering van de zoönotische Q-koortsuitbraak nog vers in het geheugen ligt. Maar wanneer naar de huidige feiten wordt gekeken, is het maar de vraag of het zo ver komt. Een gevaar voor de volksgezondheid of de diergezondheid lijkt de uitbraak op dit moment niet te zijn. De vraag is dan: ga je alleen besmette bedrijven ruimen, of ook niet-besmette bedrijven? En hoe moet het met andere diersoorten die het virus kunnen overdragen? Katten kunnen ook besmet raken het virus mogelijk overdragen. Bovendien blijven katten niet op één plek, nertsen wel.

Maatschappelijke druk

Dat de situatie in de sector zeer zorgelijk is, met momenteel zware economische malaise en een houdverbod dat over vier jaar in gaat, mag geen rol spelen in de afweging om te ruimen of niet. De minister zegt zich te gaan baseren op feiten. En daaruit kan wel eens voortkomen dat ruimen niet nodig is. Maar politiek blijft politiek. Het sluiten van scholen hoefde ook niet, maar gebeurde wel vanwege de maatschappelijke druk. De bal ligt bij het kabinet.

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.