Onderzoekers: waak voor nadelen innovaties landbouw

23-12-2020 | |
De inzet van machines en (veld)robots leidt tot meer energieverbruik en minder werkgelegenheid in de landbouw, zeggen onderzoekers. - Foto: Hans Prinsen
IMG_pri169027a

Innovaties in het voedselsysteem hebben de afgelopen jaren veel problemen opgelost en de landbouw effectiever en dus voedselproductie goedkoper en beter gemaakt. Toch kleven er nadelen aan deze technologische vooruitgang, dat beschrijven internationale onderzoekers in een rapport over het voedselsysteem en brede duurzaamheid.

De studie van onder andere Wageningse onderzoeker Hanna van Zanten is deze week gepubliceerd in wetenschappelijk tijdschrift The Lancet. Voedselinnovatie is een goede manier om de duurzaamheidsdoelen van de Verenigde Naties te bereiken, zoals betere toegang naar gezond en betaalbaar voedsel, schrijven onderzoekers in een ander wetenschappelijk tijdschrift, Nature. “De snelheid van innovatie kan significant verbeteren, met het juiste parallel lopend beleid, stimulans en sociale goedkeuring.”

Onbedoelde negatieve gevolgen

“Nieuwe technologie en innovatie, of het nu gaat om de tractor of de vriezer, hebben de manier waarop we voedsel produceren, verwerken en consumeren keer op keer veranderd. Opkomende technologieën hebben een groot potentieel om ons voedselsysteem ten goede te verbeteren, maar ze kunnen ook onbedoelde negatieve gevolgen hebben,” laat Van Zanten optekenen op de site van de Wageningen University & Research.

De meeste technologische innovaties zijn oplossingen voor een enkel probleem, maar de onderzoekers waarschuwen dat er breder moet worden gekeken, om ook sociaal-economische en milieu-aspecten te betrekken bij verdere innovatie.

Minder werkgelegenheid door robots

Een genoemd voorbeeld is automatisering, de inzet van machines en robots leidt tot meer energieverbruik en minder werkgelegenheid in de landbouw. Hierdoor verlaten mensen het platteland, wat weer kan leiden tot een verslechtering van de sociaal-economische positie van het platteland.

De studie legt ook de nadruk op sociaal-culturele, gedragsmatige, economische en politieke factoren die de invoering van nieuwe technologie mogelijk kunnen maken of juist afremmen en het gebruik ervan in dveldrobot

e richting van meer sociaal en milieutechnisch aanvaardbare resultaten sturen of er juist van afzien. De oproep van de onderzoekers is dus om rekening te houden met meerdere (duurzaamheids)doelen bij het verder verduurzamen van de landbouwsector.

Nieuwe landbouwrevolutie

Wat Van Zanten betreft, staan we aan de vooravond van een nieuwe landbouwrevolutie: “Een radicale verandering van ons voedselsysteem is essentieel als we gezond voedsel willen produceren met respect voor onze planeet. Innovaties op het gebied van voedselsystemen en een verandering in ons consumptiepatroon zullen de sleutel tot succes zijn. Al doende zullen we leren. Maar als we stagnatie of verergering van de huidige situatie willen voorkomen, is het belangrijk dat de keuzes die we maken gebaseerd zijn op wetenschappelijke inzichten. Zodat we op tijd weten wat wél werkt en wat juist niet werkt.”

van Rooijen

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.