Opzegging akkoord door LTO verzwakt positie TenneT

De onaantastbare positie die TenneT bij de rechter had tegenover boeren lijkt stevige barsten te vertonen. Sinds 1 mei is het bestuursakkoord dat LTO met TenneT had over leidingenaanleg in of over boerengrond opgezegd.

Overigens gebruikt TenneT, landelijk netbeheerder elektriciteit, deze standaardovereenkomst nog steeds. Volgens TenneT-advocaat Claire van der Hoeven van De Brauw Blackstone Westbroek in Amsterdam, blijft TenneT vasthouden aan het contract.

Het belangrijkste argument is volgens Van der Hoeven: “Deze overeenkomst is niet ineens onredelijk geworden nu boerenbelangenbehartiger LTO de overeenkomst heeft opgezegd.”

Afspraken over tarieven en voorwaarden bij aanleg energieleidingen

Sinds 2013 maakten LTO en TenneT afspraken in de vorm van een bestuursovereenkomst over tarieven en contractvoorwaarden voor de aanleg van energieleidingen.

Volgens advocaat Constantijn de Lange van Bout Advocaten in Groningen wordt boeren die moeite met het standaardcontract hebben altijd meteen voor de voeten geworpen dat hun ‘belangenorganisatie’ achter de overeenkomst staat.

Rentmeester Han Pelgrum vult aan: “Bij de Raad van State (RvS) krijgen boeren dat ook altijd voor de voeten geworpen. De RvS kan nu niet alle zaken meer automatisch afwijzen met het argument dat de grootste boerenbelangenorganisatie achter het akkoord met TenneT staat.”

TenneT: overeenkomst nog steeds goed fundament

Toch gaat TenneT ervan uit dat ook nu LTO de overeenkomst heeft opgezegd, de bestuursovereenkomst die LTO en TenneT in 2013 sloten nog steeds een goed fundament vormt.

Tijdens een hoorzitting in Loppersum zei Van der Hoeven daarover: “Het opzeggen van de bestuursovereenkomst tussen TenneT en LTO maakt niet dat de beoordeling van de zakelijke rechtsovereenkomst ineens anders is. Die is jarenlang gebruikt. De minister heeft in het verleden geen aanleiding gezien om verzoeken tot het opleggen van de gedoogplicht af te wijzen en uit jurisprudentie volgt dat dit geen probleem was.”
Of de Raad van State daar ook zo over denkt, zal moeten blijken als een boer de aan hem of haar opgelegde gedoogplicht gaat aanvechten.

Onvrede Groningse boeren over TenneT

Een aantal Groningse boeren dat energieleidingen op zijn land gepland ziet, wil niet tekenen ‘bij het kruisje’. Hun bedrijfsvoering wordt te sterk ingeperkt naar hun beleving. Die keuze heeft forse financiële consequenties.

TenneT blijkt grote druk uit te oefenen op boeren om mee te werken aan de aanleg van leidingen. Dat bleek kortgeleden tijdens een hoorzitting in Loppersum, waarbij drie boeren die de TenneT-overeenkomst niet wilden ondertekenen, hun argumenten konden toelichten.

Ik begrijp best dat die masten nodig zijn, maar dan wil ik ze wel op een goede plek op mijn land hebben

Een van de drie Groningse akkerbouwers wil zijn argumenten aan vakblad Boerderij wel toelichten. Hij heeft – net als de twee andere boeren – de overeenkomst met TenneT voor de aanleg van een 380 kV-verbinding van Eemshaven Oudeschip naar Vierverlaten niet getekend. TenneT eist nu dat hem een gedoogplicht wordt opgelegd. De boer wel anoniem blijven, omdat de netwerkbeheerder veel druk op hem uitoefent. “TenneT wil ons dorp drie ton betalen als iedereen onder het tracé getekend heeft. Dat geeft mij veel stress.”

Lees meer op Boerderij.nl over de voorwaarden en de vergoedingen voor boeren bij aanleg van energieleidingen over hun land

Weigeren om te tekenen principekwestie

Het is voor hem echter een principekwestie. “Ik begrijp best dat die masten nodig zijn, maar dan wil ik ze wel op een goede plek op mijn land hebben.” In het inpassingsplan staat dat er drie masten met elk twee palen in zijn akkers komen. Het probleem is dat de twee buitenste masten zo’n 30 meter uit de kant van zijn perceel komen te staan. Dat maakt de landbewerking veel minder efficiënt en dat zou hij graag aangepast zien.

“Die masten zijn in het plan niet ingetekend en TenneT zou in overleg gaan over de precieze plaatsbepaling. Maar daar blijkt met TenneT niet over te praten.”

De handelswijze van TenneT stuit de Groningse boer ook tegen de borst. “Ze leggen een claim op je hele grond, bij mij zo’n 6,5 hectare. Als je in het contract kijkt, mag je bijna niets meer en ligt alle verantwoordelijkheid wel bij jou. Het voelt als een blanco cheque voor de eeuwigheid.”

Overeenkomst levert boer veel beperkingen op

Het ondertekenen van de overeenkomst levert veel beperkingen voor boeren op, blijkt uit de Algemene bepalingen bij het contract. Bovendien is de grondeigenaar als hij tekent te allen tijde voor 100% verantwoordelijk voor de financiële schade die TenneT lijdt bij schade aan de installaties. Dus ook voor schades die anderen (zoals loonwerkers of buren waarmee het land geruild wordt) veroorzaken aan de installaties.

“Of een WA-verzekering dit dekt, is de vraag, omdat de overeenkomst met TenneT en de daarbij behorende aansprakelijkheden vrijwillig is aangegaan”, zegt Han Pelgrum van Pelgrum Rentmeesters in Zutphen. Pelgrum staat veel boeren bij in zaken over energieleidingen. Het voordeel van niet tekenen is volgens Pelgrum dat boeren alleen de – wettelijke – verantwoordelijkheid hebben voor hun eigen handelen.

Beperkingen gelden ook voor toekomstige ontwikkelingen

Dat TenneT alleen medegebruik van de grond wil en vrijwel nooit kiest voor onteigening, heeft een groot nadeel volgen Pelgrum. “Alleen bij onteigening ben je zeker van volledige schadeloosstelling.”

Ook het feit dat alle toekomstige beperkingen afgedekt zijn in het contract, zou moeten veranderen volgens de rentmeester. “De wet zou zo aangepast moeten worden dat alle huidige, maar ook toekomstige beperkingen voor vergoeding in aanmerking komen, telkens als dat blijkt. Zoals de jaren geleden niet te voorziene beperkingen voor zonneparken en drones.”

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.