Overeenkomsten toeslagenaffaire en fosfaatbeleid

Oppewal
Johan Oppewal chef-redacteur
Foto: Lex Salverda
Foto: Lex Salverda

Invoering fosfaatrechten: een systeem van buigen of barsten. Voor maatwerk en knelgevallen was geen plek.

De toeslagenaffaire raakt het hart van de rechtsstaat. Het gaat over de positie van de burger tegenover de overheid. Een overheid moet uiteindelijk altijd dienend zijn aan de burger, en geen dwingeland worden. In de kwestie van de kindertoeslag is dat misgegaan. Het is het kabinet-Rutte III noodlottig geworden in het zicht van de eindstreep. Maar niet alleen de regering, ook het parlement heeft het in dit dossier niet goed gedaan. De verkiezingen zijn hét moment om daarover rekenschap af te leggen tegenover de kiezer.

I&R-affaire

De kindertoeslag is niet het enige terrein waar dit misging. Er zijn parallellen met de agrosector. Melkveehouders zullen als eerste denken aan de I&R-affaire waarin zij te makkelijk collectief in de beklaagdenbank kwamen te zitten, op grond van moeilijk houdbare juridische argumenten. Rechtszaken lopen nog steeds. Zeer onlangs nog bleek dat het niet melden van doodgeboren kalveren geen reden voor bedrijfsblokkade of strafvervolging kan zijn.

Invoering fosfaatrechten

Belangrijker is de overeenkomst met de invoering van de fosfaatrechten. Staatsraad Bart Jan van Ettekoven legt daar de vinger op. Hier voerde een onhandige, maar ook onbuigzame wetgever onder druk van een al te voortvarende regering (kabinet-Rutte II), een systeem in van buigen of barsten. De burger (in dit geval de boer) werd vooral gezien als potentiële overtreder of profiteur. Voor maatwerk en knelgevallen was geen plek, voor coulance via de rechters van het CBb evenmin. Vele rechtszaken volgden. Die leveren in het overgrote deel van de gevallen niks op voor de betrokken ondernemers, die zichzelf als knelgeval zien, maar als zodanig niet erkend worden.



Beheer