Planbureau biedt Kamer uitweg uit stikstoffuik

31-01-2020 | |
Natuurgebied Lemselermaten in Overijssel. - Foto: Misset
Natuurgebied Lemselermaten in Overijssel. - Foto: Misset

Tweede Kamer, kabinet, provincies en rechtspraak hebben zich bij de bescherming van de Natura 2000-gebieden in een stikstoffuik laten drijven waar nauwelijks een uitweg uit is.

Maar zo’n uitweg is er op termijn wel, hielden Martijn Vink en Arjen van Hinsberg van het Planbureau voor de Leefomgeving een selecte groep Tweede Kamerleden deze week voor. Namelijk: stel een wetenschappelijke autoriteit in die een gedegen oordeel velt waarop je beleid kunt baseren, en waaraan de rechter houvast heeft.

Oplossingsrichtingen

Het planbureau presenteerde half december een rapport onder de titel Stikstof in Perspectief. Doel van dat rapport was te schetsen welke oplossingsrichtingen er zijn om uit de stikstoffuik te ontsnappen.

De stikstofmaatregelen die nu ter discussie staan, worden allemaal ontwikkeld vanwege een uitspraak van de Nederlandse rechter op basis van de Vogel- en Habitatrichtlijn. In die Europese regelgeving komt het woord stikstof niet voor. Dat de focus in de loop van de tijd zo op stikstof is komen te liggen, heeft alles te maken met de wetenschappelijke kennis die er is. Het effect van stikstof op de stikstofgevoelige natuur is een dominante rol gaan spelen in de beoordeling van het beleid. Terwijl er ook andere factoren zijn die meespelen bij de vraag of een lidstaat wel genoeg doet om de aanwezige kwetsbare natuur te beschermen – ook in natuurgebieden die gevoelig zijn voor stikstof. Sommige voor deze gebieden doen het, ondanks de overmaat aan stikstofneerslag, toch beter. Dat komt bij voorbeeld doordat andere maatregelen zijn genomen zoals aanpassen van het waterpeil.

Zelfs als alle door de mens veroorzaakte stikstofuitstoot zou worden weggenomen, zijn er nog steeds 44 Natura 2000-gebieden waar de neerslag volgens de kritische depositiewaarde te hoog is

PBL

Eind aan stikstofpaniek

Aan de andere kant zitten er ook beperkingen aan de ‘stikstofknoppen’ waar Nederland aan kan draaien. Zelfs als alle door de mens veroorzaakte stikstofuitstoot zou worden weggenomen, zijn er nog steeds 44 Natura 2000-gebieden waar de neerslag volgens de kritische depositiewaarde te hoog is. Deze stikstofneerslag komt van zee (scheepvaart), vanuit het buitenland, vanuit de natuur zelf en vanuit onbekende bronnen.

Voor een deel van de Kamerleden is die boodschap een reden om dan maar een eind te maken aan de stikstofpaniek. “Die hysterie rond stikstof lost dus niets op”, concludeerde Barry Madlener (PVV). Kamerleden Frank Wassenberg (PvdD), Laura Bromet (GroenLinks) en Tjeerd de Groot (D66) zien juist reden nog extra maatregelen te nemen, bijvoorbeeld meer natuur aanleggen.

Focus op kwaliteit

Maar meer is niet altijd beter, maakte Arjen van Hinsberg duidelijk. Sinds de ingreep van toenmalig staatssecretaris Henk Bleker is de ambitie om natuurnetwerken aan te leggen fors verminderd. Maar dat leidde er juist toe dat provincies meer focus legden op de kwaliteit van de natuur, en minder op uitbreiding. Grosso modo heeft dat volgens Van Hinsberg niet geleid tot een verslechtering. “De situatie volgens het huidige beleid komt ongeveer overeen met het toenmalige beleid. Er is een deel van het areaal afgegaan, maar de kwaliteit is wel hoger.”

Braakman
Jan Braakman Redacteur


Beheer