Protest toont enorme actiebereidheid onder boeren

25-06 | |
De organisatie schat in dat er 60.000 bezoekers en 20.000 trekkers aanwezig waren voor het boerenprotest in Stroe. Foto: Mark Pasveer
De organisatie schat in dat er 60.000 bezoekers en 20.000 trekkers aanwezig waren voor het boerenprotest in Stroe. Foto's: Mark Pasveer

Als het boerenprotest van afgelopen woensdag één ding laat zien, is het in ieder geval dat de actiebereidheid misschien wel groter is dan ooit tevoren. Tienduizenden boeren trokken naar het Gelderse Stroe. Of acties wat gaan opleveren weet niemand, maar boeren willen in ieder geval laten zien: wij zijn er, en we zijn het absoluut niet eens met het stikstofbeleid.

“Ik sta hier met een brok in de keel”, zo zei FDF-bestuurder Jos Ubels, uitkijkend over de tienduizenden mensen die afkwamen op het boerenprotest in Stroe. “Het is mooi dat er zo eendrachtig wordt opgetrokken. Den Haag gaat maar door. Het platteland moet er anders uitzien, maar ik heb niemand gehoord die dat wil.”

Een statement, dat willen de aanwezige boeren in ieder geval maken. Aanleiding: de ‘bizarre klotebrieven van stikstofminister Van de Wal’, zoals NMV-bestuurder Jeroen van Maanen het omschrijft. Dat één protestactie de koers van de overheid zal doen wijzigen, daar hebben de meeste weinig verwachting van. Maar de tienduizenden aanwezigen, onder wie relatief ontzettend veel jonge boeren, weten ook niet hoe ze verder het tij moeten keren.

Kans op succes?

De opkomst is massaal en het gevoel van saamhorigheid doet veel boeren goed, maar dit is beslist geen feestje, zo benadrukt Agractie-bestuurder Bart Kemp. Boeren zijn er klaar mee, en willen vechten voor hun toekomst. Is er kans op succes? “Alleen als we massaal en langdurig weerstand laten zien”, aldus Kemp. Wat hem betreft is de actiedag in Stroe de aftrap van een stroom aan verdere acties in het hele land. Want ondanks dat de sfeer op het actieterrein soms aanvoelt als die van een boerenfestival – met de warme zomerzon in de nek en de boerenrock over de speakers – overheerst geen jubelstemming.

Er wordt heel makkelijk gezegd: jullie moeten reduceren, en regel het maar

‘Als trotste boer(in) vechten voor onze toekomst’, zo luidt één van de borden voorop de trekker. De frustratie over het beleid is groot: de stikstofkaart, de focus op bedrijven dan wel dieren die wegmoeten in plaats van innovatie. En hoe oneerlijk is het dan hier met een andere norm wordt gewerkt dan in Duitsland, stelt de 25-jarige boerin Elise van Drie (“Niet van de VanDrie Group”), samen met haar tweelingzus en anderen naar Stroe afgereisd voor het protest. Zelf hebben ze met het familiebedrijf relatief ‘geluk’, ze vallen in de 12%-zone, maar vrienden moeten mogelijk weg met hun bedrijven; in hun regio’s moet 97% stikstof gereduceerd worden. “Dat hele stikstofplan slaat nergens op,” vindt ze. “Er wordt heel makkelijk gezegd: jullie moeten reduceren, en regel het maar.”

Stroe als actie-locatie

De situatie baart Aalt den Herder, bestuurder van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders en stichting Stikstofclaim, zorgen. “Wat kun je in een democratie nog meer doen behalve zo massaal laten zien dat dit niet klopt? Maar onze argumenten landen al heel lang niet meer, je praat tegen dovemansoren.” Stroe als actie-locatie is heel bewust gekozen, zo zegt hij – uit vrees dat weleens uit de hand zou kunnen lopen als er een nieuwe grootschalige actie in Den Haag gehouden was. “Als het uit de hand loopt, is dat koren op de molen van politiek, dan verlies je de publieke opinie”, vreest hij.

Pijlen van de aanwezigen én van de sprekers op het podium zijn met name gericht op de verkiezingen volgend jaar maart. Voor de Provinciale Staten, en daarmee ook voor de Eerste Kamer.

Graumans
Kirsten Graumans Redacteur


Beheer