Provoceren in de Eerste Kamer wekt alleen aversie

Peter Nicolaï (PvdD) in de Eerste Kamer. Zijn vergelijking tussen nertsenhouderij en nazi-moordfabrieken werd niet getolereerd. - Foto: ANP
Peter Nicolaï (PvdD) in de Eerste Kamer. Zijn vergelijking tussen nertsenhouderij en nazi-moordfabrieken werd niet getolereerd. - Foto: ANP

De Eerste Kamer heeft iets statigs. Alleen al de naam van de Eerste Kamerleden, senatoren, riekt naar iets waardigs. De historische vergaderzaal met eeuwenoude schilderijen en tapijten geurt naar nostalgie en eerbied voor de het land en de bestuurlijke taak die de Eerste Kamer heeft.

De Eerste Kamer vergadert door de coronacrisis nu tijdelijk niet in de vergaderzaal aan de Hofvijver, maar in de veel ruimere Ridderzaal. De middeleeuwse zaal met wandtapijten van provinciewapens, de troon en de gerokte tafels ademt wederom statuur uit.

Vaderlijk

Met een gemiddelde leeftijd van 59 jaar is niet alleen het interieur wat ouder dan in de Tweede Kamer: de senatoren hebben gemiddeld ook iets meer levenservaring dan de Tweede Kamerleden (gemiddeld 48 jaar). Het straalt iets vaderlijks uit; als de ‘jonge honden’ van de overkant van het binnenhof, in de Tweede Kamer, iets aangenomen hebben dat écht niet kan, kan de Eerste Kamer nog op de rem trappen.

Vergaderen op waardige manier

In de Eerste Kamer wordt doorgaans op een zeer waardige manier vergaderd. Rustig, gedegen en met weloverwogen woorden. Des te opmerkelijker was de bijdrage van PvdD-senator Peter Nicolaï (73) bij het debat over de vervroegde beëindiging van de nertsenhouderij.

‘Moordfabrieken’

Nicolaï suggereerde met een zeer vileine woordkeus een overeenkomst met de nazi-moordfabrieken, die ook beëindigd waren. “In een rechtsgemeenschap stijgt datgene wat als recht wordt ervaren, soms uit boven wat als recht in formele voorschriften is gepresenteerd. Dat is beschaving!”, zegt hij. Meermaals gebruikte hij de term moordfabrieken voor de nertsenbedrijven in zijn bijdrage, waarmee hij zei de moraliteit van de sector ter discussie te willen stellen.

Kritiek

Opmerkelijk genoeg reageerde in eerste instantie niemand. Uiteindelijk was het PVV‘er Marjolein Faber die ingreep door Nicolaï te vragen of hij zelf wel ethisch correct bezig was met deze vergelijking. Ook Tineke Huizinga (ChristenUnie) noemde de bijdrage onsmakelijk en buiten proporties. Kamervoorzitter De Bruijne liet Nicolaï uitspreken, maar zei na afloop wel dat hij eens moest overwegen om voortaan geen voorbeelden te gebruiken die mensen als kwetsend kunnen ervaren. Een heel voorzichtige kritiek van de voorzitter die juist als taak heeft de vergadering ordentelijk te laten verlopen.

Grenzen

In de Tweede Kamer worden ook steeds grovere woorden gebruikt. Maar er zijn wel duidelijke grenzen: je kunt van mening verschillen, maar je laat je opponent in zijn waarde. En opmerkingen die als echt pijnlijk kunnen worden ervaren, worden niet getolereerd. Vorig jaar werd in de Tweede Kamer zelfs een motie aangenomen waarin het kabinet werd opgeroepen om niet onderhandelen met partijen die de holocaust relativeren. Het was een directe verwijzing naar Farmers Defence Force (FDF), waarvan voorman Mark van den Oever het landbouwbeleid met de jodenvervolging vergeleek.

In de Tweede Kamer worden ook steeds grovere woorden gebruikt, maar er zijn wel duidelijke grenzen

Geraakt

Nertsenhouders reageerden nu zeer geraakt op de opmerkingen van Nicolaï. Sommigen overwogen in de emotie zelfs om aangifte te doen. Ook het Centrum Informatie en Documentatie Israël, dat opkomt voor de Joodse bevolking, reageert kritisch op de bijdrage.

Schouten

Landbouwminister Carola Schouten pakte de bijdrage van Nicolaï nog het concreetst op: met iemand die de vergelijking suggereert te maken tussen wat er in de oorlog met de joden is gebeurd en wat nertsenhouders nu doen, wilde ze het debat niet voeren. Klaar. Een provocerende bijdrage wordt in de politiek niet geaccepteerd en leidt tot niks.

Vermaas
Mariska Vermaas Redacteur


Beheer