Rechter: te weinig compensatie stikstof voor bouwvrijstelling

02-11 | |
De bouwvrijstelling die het kabinet heeft gegeven voor infrastructurele projecten en woningbouw, is volgens de hoogste bestuursrechter in strijd met de Europese natuurregels. - Foto: Lex Salverda
De bouwvrijstelling die het kabinet heeft gegeven voor infrastructurele projecten en woningbouw, is volgens de hoogste bestuursrechter in strijd met de Europese natuurregels. - Foto: Lex Salverda

Het kabinet heeft onvoldoende stikstofruimte gerealiseerd om een algehele bouwvrijstelling te kunnen en mogen toepassen. Dat zegt de Raad van State in een tussenuitspraak.

De rechter zegt dat de bouwvrijstelling die het kabinet heeft gegeven voor infrastructurele projecten en woningbouw in strijd is met de Europese natuurregels. “De bouwvrijstelling kon en kan niet worden gebruikt”, aldus de Raad van State.

Geen algehele bouwstop

De langverwachte uitspraak betekent geen algehele bouwstop, benadrukt voorzitter Bart-Jan van Ettekoven van de afdeling bestuursrechtspraak in een toelichting op de uitspraak, die woensdagochtend via een livestream werd gepubliceerd. Zonder de vrijstelling moet per bouwproject worden onderzocht wat de stikstofgevolgen zijn voor beschermde natuur.

De uitspraak heeft betrekking op het zogenoemde Porthos-project waarbij opslag van CO2 in lege gasvelden onder de Noordzee wordt mogelijk gemaakt.

Geen vergunning bij onzekerheid

De Raad van State baseert zich op een uitspraak van het Europese Hof van Justitie. Het hof zegt dat geen vergunning kan worden gegeven als niet vaststaat dat het vergunde project geen schade oplevert aan een Natura 2000-gebied. “Die zekerheid geeft de algemene wettelijke bouwvrijstelling niet”, aldus Van Ettekoven in een toelichting.

Het kabinet heeft weliswaar aangevoerd dat er maatregelen worden of zijn genomen om de mogelijke stikstofneerslag te verminderen. Die voordelen mogen in het beleid worden meegenomen. “Maar”, zegt de rechter, “het overgrote deel van die maatregelen is nog niet uitgevoerd. En van de maatregelen die op stapel staan is het nog onzeker of die verwachte voordelen zich ook zullen voordoen.”

Effect maatregelen niet in eigen hand

De Raad van State heeft zich afgevraagd of het zinvol was om vragen te stellen aan het Europese Hof van Justitie, of in het belang van de woningbouw en de energietransitie, er reden is om de strakke juridische uitleg ‘te nuanceren’.

De rechter koos daar niet voor, omdat de maatregelen die het kabinet aanvoert als onderbouwing voor de vrijstelling te onzeker zijn. “De meeste maatregelen moeten nog worden uitgevoerd. En van veel maatregelen hebben de ministers het effect niet in eigen hand. Dat is afhankelijk van de vrijwillige deelname aan de maatregelen door ondernemers.”

Rapport van Remkes heeft ravage vergroot

Mobilisation for the Environment (MOB), dat de zaak bij de rechter heeft aangespannen zegt in een reactie dat het nu bij het kabinet het besef moet doordringen “dat Nederland zijn veestapel flink zal moeten laten krimpen om de nationale doelstelling met betrekking tot klimaat te gaan halen, én de impact van
onze veestapel mondiaal te verkleinen.” ​

MOB stelt dat het stikstofrapport van Johan Remkes “de ravage heeft vergroot”, doordat het ontbreekt aan juridische en technische kennis. Volgens MOB moet de handel in stikstof met onmiddellijke ingang worden stopgezet met doorhaling van alle latente ruimte in vergunningen. Tegelijk moet er een stop komen op vergunningen en bouw van nieuwe stallen, vindt MOB.

Milieuorganisatie Greenpeace zegt dat er maar één oplossing is: “Het stikstofbeleid moet flink worden aangescherpt, want de rechter heeft voor de zoveelste keer een streep getrokken door een van de geitenpaadjes van het kabinet.”

Het kabinet zal later een reactie geven op de uitspraak van de rechter.

Braakman
Jan Braakman Redacteur
Meer over


Beheer