​Remkes: snelle opkoop, innovatie en zonering nodig voor stikstofreductie

05-10 | |
Johan Remkes presenteert zijn adviezen over stikstofreductie. - Foto: ANP
Johan Remkes presenteert zijn adviezen over stikstofreductie. - Foto: ANP

Binnen een jaar moeten zowel in de veehouderij als in de industrie 500 tot 600 bedrijven die veel stikstof uitstoten, worden uitgekocht. Dat is een van de aanbevelingen van Johan Remkes in zijn rapport ‘Wat Wel Kan’. Dat rapport heeft hij opgesteld naar aanleiding van de gesprekken over het stikstofbeleid tussen sectorpartijen en het kabinet onder zijn leiding.

​​​​​​​De landbouw mag niet het sluitstuk van de ruimtelijke opgaven zijn, aldus Remkes. Hij verwacht dat slimme combinaties nodig zijn om de verschillende ruimtevragen te combineren. Hij voorziet de grootste botsing tussen het benodigde natuurareaal en het benodigde landbouwareaal.

Kies voor een zonering voor de landbouw, adviseert hij. “Er zijn in Nederland gebieden die zeer geschikt zijn voor bepaalde vormen van landbouw en industrie én er zijn gebieden waar specifieke soorten landbouw of industrie niet kunnen.”

Lees op Boerderij.nl meer over het stikstofrapport van Johan Remkes, zoals reacties uit de politiek en de agrarische sector

Stikstofkaart moet van tafel, sturen op emissie

Remkes zegt in zijn rapport dat de kritische depositiewaarde op termijn uit de wet kan. Het beruchte stikstofkaartje moet van tafel en de boer moet gaan sturen op emissies in plaats van deposities.

Van belang is volgen Remkes dat er weer vergunningen kunnen worden afgegeven, voor zowel landbouwbedrijven als andere activiteiten. De snelle gerichte opkoop moet er ook toe leiden dat meer dan 2.500 PAS-melders worden gelegaliseerd.

Perspectief via innovatie en extensivering

Behalve stoppen, verplaatsen of omschakelen, moeten boeren ook perspectief hebben op doorontwikkeling, zegt Remkes. Innovatie en extensivering maken daarvan deel uit, zegt hij.

Remkes onderscheidt technologische innovatie (met nieuwe stalsystemen of voer) en sociale innovatie (nieuwe vormen van landbouw) als vormen van innovatie. “Ik vind dat er soms te negatief over innovatie wordt gesproken.” Hij vervolgt: “Voor de middellange en de lange termijn is innovatie cruciaal. Alles wat via techniek of gedrag opgelost kan worden, hoeft immers niet opgelost te worden door sluiting of verplaatsing.”

Agrarische sector waarschijnlijk niet blij

“Ik verwacht met deze boodschap niet dat de agrarische sector blij kan zijn met dit rapport”, schrijft Remkes in zijn rapport. Hij vindt echter dat het beter is om het eerlijke verhaal te vertellen, dan “met halve redeneringen te doen alsof er nog veel andere mogelijkheden zijn.” Hij zegt dat er geen irreële beloftes meer moeten worden gedaan.

Remkes verwacht dat het kabinet net zo min als de agrarische sector blij is met zijn rapport. “Ik ben kritisch op het gevoerde beleid. Ik vind dat aan een groot aantal wensen van de sector tegemoet moet worden gekomen.” Plannen voor een beter werkende en meer gedragen aanpak verdienen altijd de voorkeur, ‘ongeacht politieke gevoeligheden’, zegt hij. “In de aanpak die het kabinet kiest moet voortdurend oog zijn voor de menselijke maat.”

50% reductie stikstof blijft staan

Remkes adviseert om de doelstellingen (50% ammoniakredcutie in 2030) vooralsnog te laten staan. In 2025 en in 2028 moet worden bekeken of dat nog haalbaar is.

Uitgangspunten voor perspectief landbouw

Bij het perspectief voor de landbouw stelt Remkes een aantal uitgangspunten:

  • De productie moet genoeg zijn om de eigen bevolking te voeden. Daarbij moet aansluiting worden gezocht met de veranderingen in de voedingspatronen;

  • de agrarische sector moet werken in lijn met eisen van klimaat, dierenwelzijn, water, bodem, gezondheid en cultuur;

  • export blijft van belang, maar niet in de huidige omvang. De veestapel zal krimpen. “Nederland wil geen toename van ‘fabriekslandbouw’ in gesloten systemen zonder weidegang””;

  • boeren zijn nodig om (samen met terreinbeheerders) de natuur te beheren;

  • de overheid moet ‘coördinatieproblemen in de markt oplossen’ en faciliteert de sector bij de ontwikkeling van perspectief. Tegelijk blijven ondernemers zelf verantwoordelijk voor een perspectiefvolle bedrijfsvoering.

Remkes zegt dat waardig moet worden omgegaan met zowel stoppers als doorgaande boeren. “Nederland moet voldoen aan de juridische waarborgen van rechtszekerheid. Natuurlijk verloop en zelfgekozen verplaatsing heeft, als dat kan conform de geldende eisen, de voorkeur.

Braakman
Jan Braakman Redacteur
Meer over


Beheer