Resistentie-gen maakt tarwe beter bestand tegen septoria

Septoria is een schimmelziekte in tarwe. Wereldwijd wordt ieder jaar bijna €1 miljard uitgegeven aan fungiciden om septoria te bestrijden. - Foto: BCS
Septoria is een schimmelziekte in tarwe. Wereldwijd wordt ieder jaar bijna €1 miljard uitgegeven aan fungiciden om septoria te bestrijden. - Foto: BCS

Onderzoekers hebben een gen in tarwe gebouwd dat het gewas resistent maakt tegen septoria. “Het is geen doorbraak, maar heeft wel grote praktische waarde.”

Veredeling wordt een steeds belangrijker instrument in de strijd tegen ziekten en plagen vanwege de druk op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Een internationale groep van onderzoekers heeft voor de tarweteelt daarin een flinke stap voorwaarts gezet. Ze hebben een resistentie-gen (Stb16q) beschreven en ook in tarwe ingebouwd. Het bleek dat het gewas dankzij dat gen goed bestand is tegen bladvlekkenziekte (septoria). Dit maakt het voor veredelingsbedrijven een stuk gemakkelijker het resistentie-gen via klassieke veredeling in te kruisen in hun tarwerassen.

Resistentie-gen Stb6

WUR maakt deel uit van de onderzoeksgroep. In 2011 is al een resistentie-gen geïdentificeerd dat tarwe bestand maakt tegen septoria, zegt WUR-onderzoeker Ger Kema. “Dat betreft het resistentie-gen Stb6. Dat gen komt in veel tarwerassen voor, maar biedt slechts bescherming tegen een zeer beperkt aantal isolaten van Zymoseptoria tritici, de schimmel die bladvlekkenziekte veroorzaakt.”

Septoria is een schimmelziekte in tarwe. Wereldwijd wordt ieder jaar bijna €1 miljard uitgegeven aan fungiciden om septoria te bestrijden. - Foto: BCS
Septoria is een schimmelziekte in tarwe. Wereldwijd wordt ieder jaar bijna €1 miljard uitgegeven aan fungiciden om septoria te bestrijden. - Foto: BCS

Grote praktische waarde

Dat is anders bij het resistentie-gen Stb16q, zegt Kema. “Dat gen geeft de tarweplant een brede resistentie tegen septoria. Het internationaal consortium is erin geslaagd het Stb16q-gen succesvol in tarwe te introduceren. Ik wil het geen doorbraak noemen, maar het heeft wel een grote praktische waarde. Het gen is nu via veredeling vrij eenvoudig in te bouwen in commerciële tarwerassen. Hierdoor lijden telers in de toekomst minder oogstverlies en hoeven ze minder gewasbeschermingsmiddelen te gebruiken. Het feit dat het een breedwerkend resistentie-gen is, zegt echter niets over hoe moeilijk de schimmel de resistentie kan doorbreken.”

Schimmeldruk neemt toe door klimaatverandering

Schimmelziektes in tarwe gedijen bij nat weer. Door de klimaatverandering zal de schimmeldruk in bepaalde regio’s in de wereld toenemen. Daarom is het een mooie stap die het consortium heeft kunnen zetten. De groep bestaat uit de onderzoeksinstituten INRAE, Wageningen UR, het Amerikaanse ministerie van landbouw USDA, hogeschool ETH-Zürich en het veredelingsbedrijf Florimond Desprez. Hun bevindingen zijn deze week gepubliceerd in Nature Communications.

Honderden miljoenen schade

Septoria is wereldwijd de derde belangrijkste tarweziekte, na roest en fusarium. Wageningen UR schat dat door bladvlekkenziekte jaarlijks 5% tot 10% van de tarweoogst in Europa verloren gaat. Wereldwijd wordt ieder jaar bijna € 1 miljard uitgegeven aan fungiciden om septoria in tarwe in bedwang te houden. In Frankrijk berokkent de schimmelziekte de tarwesector jaarlijks € 350 miljoen tot € 700 miljoen schade.

Engwerda
Jan Engwerda Redacteur

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.