Rabbinge (WUR): ‘Activerend overheidsbeleid nodig’

Rudy Rabbinge: "Voor export van kennis heb je wel een thuismarkt nodig."
Rudy Rabbinge: “Voor export van kennis heb je wel een thuismarkt nodig.”

“Er is dringend behoefte aan een activerend landbouwbeleid.” Dat zegt Rudy Rabbinge, emeritus professor van Wageningen UR en recent onder meer lid van de commissie-Remkes die de overheid adviseerde over het stikstofbeleid.

”Je kunt het niet alleen overlaten aan de markt en aan maatschappelijke krachten van vrijheid blijheid. Dat beleid moet niet inzetten op liberalisering, ook niet op bescherming van de landbouw, maar op versterking, op dynamiek en vernieuwing, op vergroting van de marktmacht”, zegt Rabbinge. In een uitgebreid interview met Boerderij analyseert de internationaal vermaarde landbouwwetenschapper de situatie in de food- en agrisector van dit moment. Hij ziet alle reden om optimistisch te zijn en heeft groot vertrouwen in de kracht van innovatie. Hij benadrukt ook het belang van perspectief voor ondernemers. “Waarom zijn boeren zo verongelijkt de laatste tijd? Er is enorm gebrek aan respect, waardering en verdienvermogen.”

FrieslandCampina en Avebe

Op de vraag wat nodig is voor een toekomstig sterke sector, wijst Rabbinge op de Nederlandse traditie als het gaat om sectorbeleid, gericht op de ontwikkeling van marktmacht. “Daardoor is Nederland zo sterk geworden op agrarisch gebied. Het is ook de kracht van coöperatief ondernemen. Die kracht moeten de FrieslandCampina’s veel meer benutten. Daarvoor is het van belang dat aan de top boeren het voor het zeggen hebben. Formeel is dat ook wel zo, maar vaak zie je de invloed van managers toenemen. Die zijn goed in processen, maar inhoudelijk zwak. Avebe is een uitzondering, inderdaad. Daar ben ik ook bij betrokken geweest. Heeft wel moeite gekost om Bert Jansen te overtuigen van die nieuwe koers. Hij zei, ik zie de winst niet. Ik zei: wacht maar af, die komt wel. En dat zie je nu.”

Verdeeldheid?

Op de verdeeldheid die in de agrarische sector zichtbaar is, heeft Rabbinge een verrassende kijk. “Ik zie die verdeeldheid toch niet zo. En je kunt verschillende dingen doen, verdeeldheid en polarisatie kun je stimuleren, je kunt ook harmonie nastreven en samenwerking. Verbinden. Daar ben ik enorm op uit. De landbouw als zodanig bestaat niet. Er zijn twintig verschillende bedrijfstakken, met als gemeenschappelijke noemer: innovatie. Allemaal zijn ze gericht op efficiënt en innovatief produceren, waarbij de markt wordt bediend maar ook de maatschappelijke vraag. Dat moet je koesteren en niet steeds tegen de haren in strijken en zeggen zus en zo moet je het doen.”

Vertrouwen

Het ministerie moet volgens Rabbinge wat meer vertrouwen hebben in de mensen met verstand van zaken moeten. “Nu hebben de juristen het te veel voor het zeggen. Die weten van het primaire proces niks, maar hebben wel een oordeel. Dat is heel confronterend en provocerend”, vertelt Rabbinge. “Je hebt altijd een aantal agressieve boeren binnen het totaal, maar de overgrote meerderheid is zeer positief, gericht op het realiseren van maatschappelijke doelen. Als de overheid blijft provoceren, zie je dat die polariserende krachten worden versterkt. Dat moet je niet willen.”

Wetenschap

Rabbinge noemt zichzelf een ‘vooruitgangsgelovige’ en heeft enorm vertrouwen in wetenschap en innovatie. Dat mensen tegenwoordig minder vertrouwen zouden hebben in wetenschap en instituten, bestrijdt hij. “Bij corona zie je juist dat het vertrouwen in wetenschap heel groot is. De regering laat zich heel erg leiden door de wetenschap. Ja, natuurlijk, ontkenners hou je altijd. Alleen maar negatief zijn over wetenschap is ondermijnend, maar blind vertrouwen is ook niet goed. Wetenschap heeft nooit macht. Dat moet ook niet. Ze moet het volledig hebben van gezag. Als ze dat kwijtraakt, doordat bijvoorbeeld verkeerde analyses gebruikt worden bij advisering, dan komt er terecht kritiek.”

Oppewal
Johan Oppewal Redacteur
Meer over

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.