Schouten laat boer vrij: verkopen of niet

Landbouwminister Carola Schouten kan geen precieze inschatting geven van het aantal bedrijven dat met een nieuwe opkoopregeling door het Rijk wordt opgekocht. Evenmin heeft de minister precies in beeld hoeveel stikstofruimte daarbij vrijkomt.

Ze kan niet aangeven wanneer de eerste bedrijven zullen worden opgekocht. “Provincies zijn in gesprek met boeren, die zich zelf al hebben gemeld. Hoe snel dat in de praktijk gaat, en voordat we daadwerkelijk een bedrijf gekocht hebben, dat is moeilijk om daar een datum aan te hangen.”

Schouten geeft aan dat tegen provincies is gezegd wat het Rijk beschikbaar heeft. “We hebben provincies gevraagd of ze hun bestaande middelen willen bijleggen. Met de provincies zijn we in gesprek hoe we dat effectief kunnen doen.” Er worden geen Europese gelden voor ingezet, zegt de minister. “Het gaat om gelden die nu al op de provinciebegrotingen staan en waarvoor ze nu al bedrijven opkopen.”

Geen wijziging Meststoffenwet

De geplande wijziging van de Meststoffenwet gaat niet door. “Wij dachten dat we de Meststoffenwet moesten wijzigen, maar dat blijkt niet het geval. We kunnen zelf uitmaken hoe we met de productierechten omgaan. Met de regeling die we nu hebben, kunnen we dierrechten opkopen, daar hoeft de wet niet voor gewijzigd te worden.”

Provincies hebben nu al regelingen om bedrijven op te kopen of te verplaatsen

De regeling hoeft niet aan de Europese Commissie te worden voorgelegd, omdat het om gerichte opkoop gaat. “Als het om een brede regeling gaat, waar iedereen op kan inschrijven, à la de varkenshouderij, dan zou het langer duren.”

Provincies voortouw

Schouten legde vrijdag 7 februari na afloop van de ministerraad uit dat het aantal opgekochte bedrijven afhangt van de gebiedsgerichte aanpak waarbij de provincies het voortouw hebben. Daar komt ook bij dat provincies mogelijk nog een bijdrage leveren aan de opkoop van bedrijven.

Gedeputeerde Henk Staghouwer (Groningen) zei daar vrijdag over dat de bestaande plannen normaal worden voortgezet op gebied van de natuurnetwerken, de klimaatmaatregelen en de aanpak van de veenweideproblematiek – en dat daarbij zeker ook gekeken wordt naar het effect op het gebied van vermindering van stikstofemissie. Maar, gaf Staghouwer aan, er is niet meer geld bij de provincies.

Schouten; “Provincies hebben nu al regelingen om bedrijven op te kopen of te verplaatsen. Dat geld is ook beschikbaar. En daarnaast kunnen boeren ook aan andere partijen verkopen.”

Niet alleen boeren

De minister geeft aan dat niet alleen boeren een bijdrage zullen leveren “Er komen nog meer stappen, ook door andere sectoren. We zijn steeds aan het werk om te zien of we met nieuwe maatregelen waarmee we de stikstofuitstoot kunnen verminderen met geld en met regelingen. Maar dat gaat niet gemakkelijk.”

De minister gaf aan dat het niet alleen de overheid is, die stappen zet. “Er zijn best bedrijven die daarvoor interesse hebben. En het staat de boer vrij te verkopen aan wie hij wil. Hij wordt niet gedwongen.”

Als ik het gesprek in Europa wil aangaan, moet ik eerst laten zien dat we verbetering aanbrengen

Aan de andere kant wil de minister wel een vinger in de pap bij de verkoop van bedrijven. “Wij willen voorkomen dat er partijen die goed in de slappe was zitten bedrijven gaan opkopen met een ongewenst effect op het landelijk gebied. Boeren vrezen zelf ook dat dat ongericht gaat gebeuren. Het Landbouw Collectief heeft dat ook geagendeerd. We zijn juridisch aan het bekijken hoe we dat kunnen borgen.” De minister en de provincies kijken daarbij naar mogelijkheden om voorwaarden te stellen aan vergunningen die worden afgegeven aan bedrijven die door extern salderen meer stikstofruimte verkrijgen en daarmee hun activiteiten uitbreiden. Hoe dat er precies uit gaat zien, weet ze nog niet.

Fosfaatplafond is grens

De minister geeft aan dat het fosfaatplafond een grens is die in de gaten wordt gehouden bij het schrappen van dierrechten. Als het aantal dierrechten onder het fosfaatplafond in de melkveehouderij komt, bestaat er de mogelijkheid om weer dierrechten uit te geven aan bedrijven die extensiveren en die lagere stikstofemissies hebben.

Ondertussen werken Rijk en provincies aan het opstellen van een stikstofregister. Het register moet open gaan, zodra de verkeersmaatregelen van kracht worden. Dan wordt de stikstofwinst die met de lagere maximumsnelheid wordt geboekt, in het register gebracht en kan het worden aangewend voor woningbouw en de realisering van infrastructurele projecten.

Naar Europa

De minister zegt voorlopig nog niet het gesprek aan te kunnen gaan over het verminderen van het aantal Natura 2000-gebieden. “Als ik het gesprek in Europa wil aangaan, moet ik eerst laten zien dat we verbetering aanbrengen. Zij zeggen: laat eerst maar eens zien dat je een serieuze stap zet in de verbetering van de natuur. Daar zijn we mee aan het werk. Ik wil in Europa laten zien dat we de natuur verbeteren, én dat we een aantal gebieden hebben waar dat heel erg ingewikkeld wordt. om verbetering te realiseren. Ik kan niet zelfstandig Natura 2000-gebieden schrappen. Maar we brengen nu de staat en de kwaliteit van de gebieden in kaart, zodat we een goed onderbouwde discussie kunnen voeren met Europa.”

De minister zegt dat het een ingewikkeld proces is, omdat per situatie in een gebied moet worden bekeken hoe en hoeveel de stikstofneerslag in natuurgebieden kan worden verminderd. “Dat kost soms wat meer tijd. Dit zijn grote processen, die je zorgvuldig wilt doen.”

2/3 artikelen over | Registreer om meer artikelen te lezen.